Shloka 16

युद्धे अङ्गद-मैन्द-द्विविद-राक्षसयुद्धम्; कुम्भस्य प्रादुर्भावः तथा सुग्रीवेण पराभवः

Sarga 76: Angada and the Vanara chiefs battle Kampana, Prajaṅgha, Yūpākṣa, Śoṇitākṣa; Kumbha enters and is checked by Sugrīva

Devanagari script

भिपेतुर्महाकायाःप्रतियत्तामहाबलाः ।राक्षसावानरान् रोषादसिचर्मगदाधराः ।।।।

Transliteration

abhipetur mahākāyāḥ pratiyattā mahābalāḥ | rākṣasā vānarān roṣād asi-carma-gadā-dharāḥ ||

Translation

Những Rākṣasa thân hình khổng lồ, sức mạnh vô song, tỉnh giác mà phẫn nộ, tay cầm kiếm, khiên và chùy, ào ạt lao vào các Vānara.

Word by Word

• अभिपेतुः: rushed upon, attacked
• अभिपेतुः: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः अभि

• महाकायाः: huge-bodied
• महाकायाः: कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: महा+काय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; राक्षसाः इति विशेषण

• प्रतियत्ताः: ready, vigilant
• प्रतियत्ताः: कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: यत् (धातु)
• Form: क्त (past participle) from यत् with उपसर्गः प्रति; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृविशेषण

• महाबलाः: very strong
• महाबलाः: कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: महा+बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृविशेषण

• राक्षसाः: rākṣasas
• राक्षसाः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• वानरान्: monkeys
• वानरान्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• रोषात्: out of rage
• रोषात्: हेतु (Cause)
• Type: Noun
• Root: रोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (ablative of cause)

• असिचर्मगदाधराः: bearing sword, shield, and mace
• असिचर्मगदाधराः: कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: असि+चर्म+गदा+धर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः असिं चर्म च गदां च धरन्ति (उपपद-तत्पुरुष/बहुपदसमास)

Context

Rakshasas wielding swords and mace, endowed with stupendous strength and of huge body agitated and assailed Vanaras.

Characters & Entities

• Rākṣasas
• Vānaras

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse contrasts disciplined righteous resistance with anger-driven aggression; dharma warns that uncontrolled roṣa (rage) clouds judgment and fuels destructive action.

What is the narrative situation?

Rākṣasa warriors surge forward to attack the Vānara forces, armed for close combat.

Which character virtue is emphasized?

Readiness and courage (on the battlefield), while implicitly cautioning against rage as a motive.