Shloka 56

औषधिपर्वताहरणम् / The Retrieval of the Herb

Bearing Mountain

Devanagari script

स्म्मरन्जाम्बवतोवाक्यंमारुतिर्वातरंहसा ।ददर्शसहसागत्वाहिमवन्तंमहाकपिः ।।6.74.56।।

Transliteration

smaran jāmbavato vākyaṃ mārutir vāta-raṃhasā | dadarśa sahasā gatvā himavantaṃ mahā-kapiḥ ||

Translation

Nhớ lời Jāmbavān, Māruti—đại hầu vương—đi với tốc độ của gió; đến nơi trong chớp mắt, Ngài bỗng thấy Himavān, dãy Hi-mã-lạp-sơn.

Word by Word

• स्मरन्: remembering
• स्मरन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle, शतृ), प्रथमा एकवचन, पुंलिङ्ग

• जाम्बवतः: of Jambavan
• जाम्बवतः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: जाम्बवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• वाक्यम्: words; statement
• वाक्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• मारुतिः: Maruti (Hanuman)
• मारुतिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मारुति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• वातरंहसा: with wind-speed; swiftly
• वातरंहसा: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: वात-रंहस् (प्रातिपदिक; वात + रंहस्)
• Form: तत्पुरुष-समास (वातस्य रंहः इव/वातवत् रंहः), तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचन, स्त्रीलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भाव्य; क्रियाविशेषणभावे (instrumental of manner: 'with wind-speed')

• ददर्श: saw
• ददर्श: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथम), एकवचन

• सहसा: suddenly; quickly
• सहसा: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सहसा (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

• गत्वा: having gone; having reached
• गत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव कृदन्त (Gerund/Absolutive), 'having gone/reached'

• हिमवन्तम्: Himavat (Himalaya)
• हिमवन्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हिमवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• महाकपिः: the great monkey
• महाकपिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महाकपि (प्रातिपदिक; महा + कपि)
• Form: कर्मधारय-समास, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; मारुतिः इत्यस्य विशेषण/पर्याय

Context

Going at wind speed, the great monkey Maruthi, remembering Jambavantha's words, reached and sighted the Himalayas.

Characters & Entities

• Hanumān
• Jāmbavān
• Himavān (Himālaya)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is honoring wise counsel (satya and hitavacana): Hanumān acts while keeping Jāmbavān’s guidance in mind, showing that righteousness includes listening to experienced elders.

What is the narrative situation?

During his rapid journey, Hanumān recalls Jāmbavān’s instruction and reaches the Himālayas.

Which character virtue is emphasized?

Śraddhā and obedience to good advice—memory of counsel shapes right action.