Shloka 6

अतिकायवधः

The Slaying of Atikāya

Devanagari script

तेनसिंहप्रणादेननामविश्रावणेन च ।ज्याशब्देन च भीमेनत्रासयामासवानरान् ।।।।

Transliteration

tena siṃha-praṇādena nāma-viśrāvaṇena ca | jyā-śabdena ca bhīmena trāsayāmāsa vānarān ||

Translation

Bằng tiếng gầm như sư tử, bằng lời xưng danh vang dội, và bằng tiếng dây cung rền rĩ đáng sợ, hắn làm cho đạo quân Vānara kinh hãi.

Word by Word

• तेन: by that
• तेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/instrumental), एकवचन; सर्वनाम

• सिंहप्रणादेन: by a lion-like roar
• सिंहप्रणादेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: सिंह + प्रणाद (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सिंहस्य प्रणादः), पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• नामविश्रावणेन: by proclaiming (his) name
• नामविश्रावणेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: नामन् + विश्रावण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (नाम्नः विश्रावणम्), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• ज्याशब्देन: by the twang-sound of the bowstring
• ज्याशब्देन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: ज्या + शब्द (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (ज्यायाः शब्दः), पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• भीमेन: terrifying
• भीमेन: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: भीम (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; विशेषण (to ज्याशब्देन)

• त्रासयामास: terrified
• त्रासयामास: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्रासय् (त्रस् causative) (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; णिच् (causative)

• वानरान्: the monkeys (Vānaras)
• वानरान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन

Context

By that lion-roar, and proclamation of his name (by the sound of the twang) frightening the Vanaras he struck terror.

Characters & Entities

• Atikāya (implied by context)
• Vānaras
• bowstring (jyā-śabda)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

In war, power can intimidate, but Dharma ultimately judges not noise and display, but rightful conduct and just purpose.

What is the narrative situation?

Atikāya announces himself with a roar and the bowstring’s thunder, attempting to demoralize the Vānara forces before engagement.

Which character virtue is emphasized?

The verse highlights martial intimidation as a tactic; implicitly, it sets up the need for steadiness and courage in the righteous army.