Shloka 63

युद्धकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः

Rāvaṇa’s Assault on Nīla and Lakṣmaṇa; Hanumān Bears Rāma

Devanagari script

सङ्ग्रामेतंतथादृष्टवारावणंतलताडितम् ।।6.59.63।।ऋषयोवानराःसिद्धानेदुर्देवास्सहासुरैः ।

Transliteration

saṅgrāme taṃ tathā dṛṣṭvā rāvaṇaṃ tala-tāḍitam | ṛṣayo vānarāḥ siddhā nedur devāḥ sahāsuraiḥ ||6.59.63||

Translation

Thấy Rāvaṇa trên chiến địa bị tát bằng bàn tay như thế, các ẩn sĩ, các Vānara và các bậc Siddha đồng loạt hô vang; ngay cả chư thiên cùng với A-tu-la cũng cất tiếng.

Word by Word

• सङ्ग्रामे: in the battle
• सङ्ग्रामे: अधिकरण (location)
• Type: Noun
• Root: सङ्ग्राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण

• तम्: that (him)
• तम्: कर्म (object of ‘दृष्ट्वा’)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तथा: thus, in that way
• तथा: क्रियाविशेषण (adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: पूर्वकालक्रिया (prior action)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund)

• रावणम्: Ravana
• रावणम्: कर्म (object of ‘दृष्ट्वा’)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘तम्’ का विशेष्य (appositional)

• तलताडितम्: struck by a palm-blow
• तलताडितम्: कर्मविशेषण (object-qualifier)
• Type: Verb
• Root: तल + ताड् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘palm-struck’

• ऋषयः: sages
• ऋषयः: कर्ता (subject)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• वानराः: Vanaras
• वानराः: कर्ता (subject)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• सिद्धाः: Siddhas
• सिद्धाः: कर्ता (subject)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• नेदुः: shouted, roared
• नेदुः: क्रिया (main verb)
• Type: Verb
• Root: नद् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• देवाः: gods
• देवाः: कर्ता (subject)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• सह: together with
• सह: सहकारक (associative)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: सहार्थक अव्यय (preposition-like indeclinable)

• असुरैः: with the Asuras
• असुरैः: सहकारक (associate)
• Type: Noun
• Root: असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘सह’ के योगे

Context

Ravana hit by hand in that way in a hard manner, the siddhas, demons as well and even Devatas raised their voice.

Characters & Entities

• Rāvaṇa
• Hanumān (implied agent of the palm-strike)
• Ṛṣis
• Siddhas
• Devas
• Asuras
• Vānaras

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is portrayed as a cosmic concern: beings across realms observe and respond when injustice is checked. The moral order is not merely human but universal in scope.

What is the narrative situation?

Multiple classes of beings witness Hanumān’s blow against Rāvaṇa and react vocally to the dramatic reversal.

Which character virtue is emphasized?

Hanumān’s heroic efficacy—his action becomes significant enough to draw attention from sages and celestial beings.