Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 53, Shloka 6

युद्धकाण्डे त्रिपञ्चाशः सर्गः — धूम्राक्षवधश्रवणं, वज्रदंष्ट्रप्रेषणं, अङ्गद-राक्षसयुद्धम्

Ravana Dispatches Vajradamshtra; Portents and Angada’s Assault

Devanagari script

ततोविचित्रकेयूरमुकुटैश्चविभूषितः ।तनुत्राणिचसमावृत्यसधनुर्निर्ययौद्रुतम् ।।।।

Transliteration

tato vicitra-keyūra-mukuṭaiś ca vibhūṣitaḥ |

tanutrāṇi ca samāvṛtya sa dhanur niryayau drutam ||

Translation

Bấy giờ, được trang sức bằng vòng tay và mũ miện rực rỡ, lại khoác áo giáp hộ thân, người ấy liền mau chóng bước ra, tay cầm cung.

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: देश/कालवाचक-अव्यय (ablatival adverb: thereafter/from then)

• विचित्रकेयूरमुकुटैः: with splendid armlets and crowns
• विचित्रकेयूरमुकुटैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: विचित्र (प्रातिपदिक) + केयूर (प्रातिपदिक) + मुकुट (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (collective sense), तृतीया (Instrumental/करण), बहुवचन; द्वन्द्वः—केयूराणि च मुकुटानि च (armlets and crowns), विचित्र इति विशेषणम्

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• विभूषितः: adorned
• विभूषितः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वि-भूष् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे विशेषणम् (adorned)

• तनुत्राणि: body-armours
• तनुत्राणि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तनुत्राण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• समावृत्य: having put on / having covered himself
• समावृत्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-वृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund), 'having covered/put on'

• सधनुः: with a bow
• सधनुः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय-उपसर्गवत्) + धनुस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सहार्थक-समासवत् प्रयोगः (with a bow)

• निर्ययौ: went out
• निर्ययौ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निर्-या (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन

• द्रुतम्: quickly
• द्रुतम्: Manner (रीति)
• Type: Indeclinable
• Root: द्रुतम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

Context

There, struck by Angada of fearful valour, the Rakshasas fell like trees smashed and heads broken.

Characters & Entities

• Bow (dhanuḥ)
• Armor (tanutrāṇa)
• Crown (mukuṭa)
• Armlets (keyūra)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

It underscores that weapons and royal insignia are ethically neutral; dharma judges the intention and justice of their use, not the magnificence of the bearer.

What is the narrative situation?

A combatant completes his martial readiness—ornaments, armor, and bow—and exits rapidly to join the conflict.

Which character virtue is emphasized?

Readiness and decisiveness (swift arming and immediate departure) are emphasized as battlefield traits.