Shloka 73

समुद्रतट-प्रयाणम् तथा वेलावन-निवेशः

March to the Seacoast and Encampment at the Shore

Devanagari script

काननानि विचित्राणि नदी: प्रस्रवणानि च ।पश्यन्ननि ययौ रामस्सह्यस्य मलयस्य च ।।।।

Transliteration

kānanāni vicitrāṇi nadīḥ prasravaṇāni ca | paśyann api yayau rāmaḥ sahyasya malayasya ca ||

Translation

Rāma vẫn tiếp tục lên đường, vừa đi vừa chiêm ngưỡng những khu rừng kỳ diệu, những dòng sông, suối chảy và mạch nguồn thuộc dãy Sahya và Malaya.

Word by Word

• वकुळान्: vakula trees
• वकुळान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वकुळ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• तिलकान्: tilaka trees
• तिलकान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तिलक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• चूतान्: mango trees
• चूतान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: चूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• अशोकान्: aśoka trees
• अशोकान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अशोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• सिन्धुवारकान्: sindhuvāra plants
• सिन्धुवारकान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिन्धुवारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• करवीरान्: karavīra plants
• करवीरान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: करवीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• तिनिशान्: tiniśa trees
• तिनिशान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तिनिश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• भजन्ति: resort to/enjoy
• भजन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भज् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• स्म: indeed/then
• स्म: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: स्म (अव्यय)
• Form: अव्यय; भूतार्थ-सम्बन्धक निपात (narrative particle)

• प्लवङ्गगमाः: the leaping ones (vanaras)
• प्लवङ्गगमाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्लवङ्ग + गम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; बहुव्रीहिः (प्लवङ्गेन गच्छन्ति ये = those who move by leaping)

Context

Rama too went to see the wonderful woods and streams of rivers of Sahaya mountain.

Characters & Entities

• Rāma
• Sahya
• Malaya

FAQs

How does this verse connect with dharma in the Yuddhakāṇḍa context?

It portrays Rāma moving forward on his righteous mission without losing composure—he observes nature with steadiness while continuing his duty-bound journey.

Where is satya (truth) reflected in this verse?

Satya appears as integrity of purpose: Rāma does not deviate from his pledged course; his progress continues even amid distractions, reflecting truthful commitment to his vow and goal.