Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 39, Shloka 13

लङ्कादर्शनम्

Viewing Laṅkā and its Forest-Gardens

Devanagari script

तेषांप्रविशतांतत्रवानराणांमहौजसाम् ।पुष्पसंसर्गसुरभिर्ववौघ्राणसुखोऽनिलः ।।6.39.13।।

Transliteration

teṣāṃ praviśatāṃ tatra vānarāṇāṃ mahaujasām |

puṣpasaṃsarga-surabhir vavau ghrāṇa-sukho 'nilaḥ ||6.39.13||

Translation

Khi đoàn quân Vānara hùng mãnh tiến vào nơi ấy, một làn gió đem hương thơm hòa quyện của muôn hoa thổi tới, làm khoái lạc khứu giác.

Word by Word

• वित्रासयन्तः: frightening
• वित्रासयन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वि-त्रस् (धातु) + णिच् + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्तः (present active participle, causative); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम् (ते/वराः)

• विहगान्: birds
• विहगान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: विहग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्

• त्रासयन्तः: terrorizing
• त्रासयन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: त्रस् (धातु) + णिच् + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्तः (present active participle, causative); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम् (ते/वराः)

• मृग-द्विपान्: deer and elephants
• मृग-द्विपान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मृग (प्रातिपदिक) + द्विप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; द्वन्द्वसमासः (मृगाश्च द्विपाश्च)

• कम्पयन्तः: shaking
• कम्पयन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कम्प् (धातु) + णिच् + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्तः (present active participle, causative); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम् (ते/वराः)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः

• ताम्: that
• ताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्

• लङ्काम्: Lanka
• लङ्काम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्

• नादैः: by roars/sounds
• नादैः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: नाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्

• नदताम्: of the roaring ones
• नदताम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: नद् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्तः; पुंलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम् (genitive plural); ‘वराः’ इत्यस्य सम्बन्धः—‘नदतां वराः’

• वराः: the best
• वराः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्

Context

Then the Vanaras of extraordinary energy, were enjoying the breeze redolent with the fragrance of flowers as they were entering, and the wind blew.

Characters & Entities

• Vānara (Vānarāḥ)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse supports a dharmic worldview where nature appears auspicious when one advances for a righteous goal; sensory delight is not indulgence here but a sign of harmony accompanying right action.

What is the narrative situation?

The army’s movement into the groves is accompanied by a flower-scented breeze, heightening the vivid atmosphere as the campaign approaches Laṅkā.

Which character virtue is emphasized?

Mahā-ojas (great vigor) and steady forward movement—strength guided toward a purposeful, collective undertaking.