Shloka 29

दशरथदर्शनम् — Dasharatha’s Epiphany and Benedictions

Sarga 122

Devanagari script

धर्मंप्राप्स्यसिधर्मज्ञ यशश्चविपुलंभुवि ।रामेप्रसन्नेस्वर्गं च महिमानंतथोत्तमाम् ।।।।

Transliteration

dharmaṃ prāpsyasi dharmajña yaśaś ca vipulaṃ bhuvi | rāme prasanne svargaṃ ca mahimānaṃ tathottamam ||

Translation

Hỡi bậc thông đạt chánh pháp, ngươi sẽ đạt được dharma và danh tiếng rộng lớn trên cõi đời; và khi Rāma hoan hỷ, ngươi cũng sẽ được lên cõi trời, cùng vinh quang tối thượng.

Word by Word

• धर्मम्: dharma/merit
• धर्मम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• प्राप्स्यसि: you will attain
• प्राप्स्यसि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + √आप् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन

• धर्मज्ञ: O knower of dharma
• धर्मज्ञ: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; तत्पुरुषः (धर्मं जानाति)

• यशः: fame
• यशः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: यशस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात

• विपुलम्: abundant
• विपुलम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विपुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; यशः-विशेषणम्

• भुवि: on earth
• भुवि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• रामे: when Rama (is)
• रामे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)

• प्रसन्ने: pleased
• प्रसन्ने: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न (कृदन्त/प्रातिपदिक, √सद्/√सद्?; रूढ)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; रामे-विशेषणम्; सति-सप्तमी

• स्वर्गम्: heaven
• स्वर्गम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात

• महिमानम्: glory
• महिमानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: महिमन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• तथा: also
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: समुच्चय/रीतिवाचक-अव्यय (also/likewise)

• उत्तमम्: supreme
• उत्तमम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; महिमानम्-विशेषणम्

Context

"O knower of dharma! If Rama is pleased, extensive fame as well as heaven and supreme glory will be attained on this earth."

Characters & Entities

• Rāma
• Svarga

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Right conduct brings both worldly honor (yaśas) and transcendent fruit (svarga); divine approval here is framed as Rāma’s satisfaction with dharmic service.

What is the narrative situation?

Daśaratha continues blessing/praising Lakṣmaṇa, describing the rewards that follow from dharmic service and Rāma’s pleased disposition.

Which character virtue is emphasized?

Dharma-jñatā and steadfast fidelity—knowing and practicing duty so thoroughly that it earns both fame and spiritual reward.