Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 115, Shloka 21

विभीषणाभिषेकः (Vibhīṣaṇa’s Consecration) and Hanumān’s Commission to Sītā

Devanagari script

सःतान् गृहीत्वादुर्धर्षोराघवायन्यवेदयत् ।।।।माङ्गल्यंमङ्गलंसर्वंलक्ष्मणाय च वीर्यवान् ।

Transliteration

saḥ tān gṛhītvā durdharṣo rāghavāya nyavedayat |

māṅgalyaṃ maṅgalaṃ sarvaṃ lakṣmaṇāya ca vīryavān ||6.115.21||

Translation

Đấng dũng mãnh, không ai khuất phục được, nhận lấy các lễ vật ấy rồi kính dâng trọn vẹn những điều cát tường, phúc lành ấy lên Rāma, và cũng dâng lên Lakṣmaṇa.

Word by Word

• कृतकार्यं: one who has accomplished the task
• कृतकार्यं: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत-कार्य (प्रातिपदिक; कृत + कार्य)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (विभीषणम् विशेषयति); कर्मधारय (कृतं कार्यं यस्य)

• समृद्धार्थं: prosperous in aims/resources
• समृद्धार्थं: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समृद्ध-अर्थ (प्रातिपदिक; समृद्ध + अर्थ)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (विभीषणम् विशेषयति); कर्मधारय (समृद्धः अर्थः यस्य)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); having seen

• रामः: Rama
• रामः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular

• विभीषणम्: Vibhīṣaṇa
• विभीषणम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विभीषण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular

• प्रतिजग्राह: accepted (in return)
• प्रतिजग्राह: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति-√ग्रह् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; Perfect 3rd sg

• तत्: that
• तत्: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (सर्वम् विशेषयति)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular

• तस्य: of him
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular

• एव: indeed
• एव: निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय; emphatic particle

• प्रियकाम्यया: with the wish to please (him)
• प्रियकाम्यया: हेतु/करण (Motive/means)
• Type: Noun
• Root: प्रिय-काम्य (प्रातिपदिक; प्रिय + काम्य)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular; तत्पुरुष (प्रियस्य काम्या = desire to please)

Context

Valiant Vibheeshana, who is difficult to encounter, presented the benign offerings and auspicious ones received by him to Rama and Lakshmana.

Characters & Entities

• Vibhishana
• Rama
• Lakshmana

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is expressed as loyal service and rightful submission to a just protector—Vibhishana channels public goodwill toward Rama and Lakshmana, acknowledging their righteous victory.

What is the narrative situation?

The citizens’ offerings are received and formally presented by Vibhishana to Rama and Lakshmana in the aftermath of the war.

Which character virtue is emphasized?

Vibhishana’s humility and devotion: he acts as a righteous intermediary, honoring Rama and ensuring proper, respectful protocol.