Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 115, Shloka 10

विभीषणाभिषेकः (Vibhīṣaṇa’s Consecration) and Hanumān’s Commission to Sītā

Devanagari script

एषमेपरमःकामोयदिमंरावणानुजम् ।।।।लङ्कायांसौम्य पश्येमभिषिक्तंविभीषणम् ।

Transliteration

eṣa me paramaḥ kāmo yad imaṃ rāvaṇānujam |

laṅkāyāṃ saumya paśyema abhiṣiktaṃ vibhīṣaṇam ||

Translation

“Này hiền hữu, ước nguyện tối thượng của ta là: được thấy Vibhīṣaṇa—em của Rāvaṇa—được làm lễ quán đảnh, đăng cơ tại Laṅkā.”

Word by Word

• एषः: this
• एषः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular

• मे: my/to me
• मे: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी, एकवचन; Genitive/Dative singular ‘of/to me’ (here: ‘my’)

• परमः: supreme
• परमः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular qualifying कामः

• कामः: desire
• कामः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular

• यत्: that (namely)
• यत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सम्बन्धबोधक अव्यय (relative particle) introducing content clause

• इमम्: this
• इमम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular

• रावणानुजम्: Rāvaṇa’s younger brother
• रावणानुजम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रावण + अनुज (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘Rāvaṇa’s younger brother’

• लङ्कायाम्: in Laṅkā
• लङ्कायाम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; Locative singular

• सौम्य: O gentle one
• सौम्य: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सौम्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; Vocative singular

• पश्येम: may we see
• पश्येम: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, बहुवचन; ‘may we see’

• अभिषिक्तम्: consecrated
• अभिषिक्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अभि-षिच् (धातु) (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifying विभीषणम्

• विभीषणम्: Vibhīṣaṇa
• विभीषणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: विभीषण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular

Context

"O gentle Lakshmana! I desire to see this Vibheeshana, Ravana's brother, consecrated at Lanka"

Characters & Entities

• Rāma
• Lakṣmaṇa
• Vibhīṣaṇa
• Rāvaṇa
• Laṅkā

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Rāja-dharma: after the fall of a tyrant, dharma requires establishing rightful governance. Consecrating Vibhīṣaṇa symbolizes political and moral restoration in Laṅkā.

What is the narrative situation?

With Rāvaṇa slain, Rāma expresses his intention to see Vibhīṣaṇa installed as king in Laṅkā.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s commitment to orderly, dharmic succession—he does not leave a power vacuum but seeks legitimate consecration.