Home›Ramayana›Yuddha Kanda›Sarga 112›Shloka 24
←Previous Verse
Next Verse→

Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 112, Shloka 24

रावणवधोत्तरं विभीषणशोकः—क्षत्रधर्मोपदेशः

Vibhishana’s Lament after Ravana’s Fall; Instruction on Kshatriya-Dharma

Devanagari script

एषोहिताग्निश्च:महातपाश्चवेदान्तगःकर्मसुचाग्य्रशूरः ।एतस्ययत्प्रेतगतस्यकृत्यंतत्कर्तुमिच्छामितवप्रसादात् ।।।।

Transliteration

eṣo hitāgniś ca mahātapāś ca vedāntaghaḥ karmasu cāgraśūraḥ |

etasya yat pretagatasya kṛtyaṃ tat kartum icchāmi tava prasādāt ||

Translation

Người ấy gìn giữ các thánh hỏa, tu khổ hạnh lớn, an trụ nơi minh triết Veda, và đứng đầu trong các nghi lễ bổn phận. Nhờ ân thuận của Ngài, tôi nguyện làm trọn phận sự cần làm cho người ấy nay đã về cõi sau.

Word by Word
एषःthis (man)
एषः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
हिताग्निःone who has maintained the sacred fire
हिताग्निः:
Karta (कर्ता) विशेषण
TypeAdjective
Rootहित-अग्नि (प्रातिपदिक); धा (धातु) + क्त (हित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (कर्मधारय-सन्निकर्ष): 'हितः अग्निः यस्य' इति बहुव्रीह्यर्थे प्रचलित-विशेषण; अत्र विशेषणरूपेण प्रयोगः
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
महातपाःgreat ascetic, of great austerity
महातपाः:
Karta (कर्ता) विशेषण
TypeAdjective
Rootमहातपस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास (महान् तपः यस्य/महत्तपाः); विशेषणम्
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
वेदान्तगःknower of Vedanta, versed in the Vedas' end
वेदान्तगः:
Karta (कर्ता) विशेषण
TypeAdjective
Rootवेदान्त-ग (प्रातिपदिक); गम् (धातु) + ड (ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: वेदान्तं गतः (one who has reached/known Vedanta); विशेषणम्
कर्मसुin rites, in duties
कर्मसु:
Adhikarana (अधिकरण/Domain)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
चalso
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
अग्रशूरःforemost hero
अग्रशूरः:
Karta (कर्ता) विशेषण
TypeAdjective
Rootअग्र-शूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: अग्रः शूरः (foremost hero); विशेषणम्
एतस्यof this (man)
एतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
यत्whatever, that which
यत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun)
प्रेतगतस्यof the departed (one)
प्रेतगतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध) विशेषण
TypeAdjective
Rootप्रेत-गत (प्रातिपदिक); गम् (धातु) + क्त (गत)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: प्रेतं गतः (gone to the state of the departed); विशेषणम् (एतस्य)
कृत्यम्duty, rite to be done
कृत्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (correlative)
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Infinitive purpose)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
इच्छामिI wish, I desire
इच्छामि:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
प्रसादात्by (your) favor/permission
प्रसादात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
Context

"He maintained sacrificial fire and practised austerities. He mastered vedas and was even doing rituals. To the foremost brother's departed soul, I desire your permission to do the rituals."

Characters & Entities
V
Vibhīṣaṇa
R
Rāma
S
Sacred fire (Agni)

FAQs

Antyeṣṭi-dharma: even an enemy deserves proper rites after death; duty continues beyond conflict.

Vibhīṣaṇa requests Rāma’s consent to perform funerary obligations for the departed warrior.

Compassionate righteousness—honoring ritual duty and human dignity after death.

←Previous Verse
Next Verse→