Shloka 54

रामलक्षणवर्णनम्

Description of Rama and Lakshmana; Alliance Narrative to Sita

Devanagari script

आदिष्टा वानरेन्द्रेण सुग्रीवेण महौजसा।अद्रिराजप्रतीकाशास्सर्वतः प्रस्थितौ महीम्।।।।

Transliteration

ādiṣṭā vānarendreṇa sugrīveṇa mahaujasā | adrirājapratīkāśāḥ sarvataḥ prasthitau mahīm ||

Translation

Vâng lệnh Sugrīva hùng mãnh, các thủ lĩnh vanara—sừng sững như chúa tể núi non—đã lên đường khắp mọi phía trên cõi đất.

Word by Word

• आदिष्टाः: (they) ordered
• आदिष्टाः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ + दिश् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘having been ordered/commanded’

• वानरेन्द्रेण: by the monkey-king
• वानरेन्द्रेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वानरेन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; समासः—वानर + इन्द्र (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘वानराणाम् इन्द्रः’)

• सुग्रीवेण: by Sugriva
• सुग्रीवेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• महौजसा: by the very powerful (one)
• महौजसा: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महौजस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; समासः—महत् + ओजस् (कर्मधारयः: ‘महद् ओजः यस्य’)

• अद्रिराजप्रतीकाशाः: resembling the king of mountains
• अद्रिराजप्रतीकाशाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अद्रिराज-प्रतीकाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; समासः—अद्रिराज + प्रतीकाश (उपमान-तत्पुरुषः: ‘अद्रिराजवत् प्रतीकाशाः’)

• सर्वतः: everywhere / on all sides
• सर्वतः: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वतः (अव्यय)
• Form: अव्यय, अव्यय-प्रकारः—देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• प्रस्थितौ: (two groups) set out
• प्रस्थितौ: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र + स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle) used predicatively; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; ‘set out’

• महीम्: the earth
• महीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

Context

"Following Sugriva's orders, the powerful monkey leaders huge as the Himalayas, king of mountains went all over the earth (searching).

Characters & Entities

• Sugriva
• Vanara leaders

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is disciplined obedience to a righteous command: the leaders act promptly under Sugrīva’s directive for a just cause.

What is the narrative situation?

Hanumān describes the mobilization: powerful vanara captains spread throughout the world to locate Sītā.

Which character virtue is emphasized?

Kartavya-parāyaṇatā (devotion to duty): the chiefs prioritize the mission over comfort or delay.