Shloka 39

समुद्रलङ्घनारम्भः

Commencement of the Ocean-Crossing

Devanagari script

यथा राघवनिर्मुक्तः शरः श्वसनविक्रमः।गच्छेत्तद्वद्गमिष्यामि लङ्कां रावणपालिताम्।।।।

Transliteration

yathā rāghavanirmuktaḥ śaraḥ śvasanavikramaḥ | gacchet tadvat gamiṣyāmi laṅkāṁ rāvaṇapālitām ||

Translation

Như mũi tên do Rāghava phóng ra, mang uy lực như gió thổi, lao vút chẳng ngừng; ta cũng sẽ đi như thế đến Laṅkā, nơi Rāvaṇa canh giữ.

Word by Word

• यथा: just as
• यथा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/just as)

• राघवनिर्मुक्तः: released by Rāghava
• राघवनिर्मुक्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: राघव + निर्मुक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषण (śaraḥ). समासः—राघवेण निर्मुक्तः (तृतीया-तत्पुरुषः)

• शरः: an arrow
• शरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• श्वसनविक्रमः: having the speed of wind
• श्वसनविक्रमः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: श्वसन + विक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषण (śaraḥ). समासः—श्वसनस्य विक्रमः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• गच्छेत्: would go
• गच्छेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• तद्वत्: likewise
• तद्वत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तद्वत् (अव्यय/तद्धित)
• Form: अव्यय; तद् + वत् (like that)

• गमिष्यामि: I will go
• गमिष्यामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future); परस्मैपद; उत्तमपुरुष (1st person); एकवचन

• लङ्काम्: to Laṅkā
• लङ्काम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• रावणपालिताम्: ruled by Rāvaṇa
• रावणपालिताम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: रावण + पालित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (laṅkām). समासः—रावणेन पालिता (तृतीया-तत्पुरुषः)

Context

"Just like an arrow released by Raghava would fly, I too will proceed with the speed of the wind to reach Lanka ruled by Ravana.

Characters & Entities

• Hanumān
• Rāghava (Rāma)
• Laṅkā
• Rāvaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is loyal service to a righteous cause—Hanumān frames his strength as an instrument of Rāma’s just mission.

What is the narrative situation?

Hanumān declares how swiftly and surely he will reach enemy-held Laṅkā.

Which character virtue is emphasized?

Devoted courage—confidence grounded in service, not ego.