Shloka 36

समुद्रलङ्घनारम्भः

Commencement of the Ocean-Crossing

Devanagari script

संहृत्य च भुजौ श्रीमांस्तथैव च शिरोधराम्।तेजः सत्त्वं तथा वीर्यमाविवेश स वीर्यवान्।।।।

Transliteration

saṅhṛtya ca bhujau śrīmāṁs tathaiva ca śirodharām | tejaḥ sattvaṁ tathā vīryam āviveśa sa vīryavān ||

Translation

Hỡi bậc rạng rỡ và dũng mãnh, Hanumān thu vai và cổ; rồi gom vào trong mình ánh uy quang, sự định tĩnh của tâm, cùng khí lực chiến binh.

Word by Word

• संहृत्य: having contracted
• संहृत्य: Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: सम् + हृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); 'having drawn in/contracted'

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक

• भुजौ: (his) two arms/shoulders
• भुजौ: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भुज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया; द्विवचन

• श्रीमान्: glorious
• श्रीमान्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: श्रीमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषण (saḥ)

• तथैव: just so/likewise
• तथैव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा + एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक

• शिरोधराम्: the head/neck (head-bearing part)
• शिरोधराम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिरोधरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन. समासः—शिरसः धरा (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• तेजः: splendor
• तेजः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• सत्त्वम्: vitality/strength
• सत्त्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• तथा: also
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक (adverb)

• वीर्यम्: valor/power
• वीर्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• आविवेश: entered into/assumed
• आविवेश: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + विश् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• वीर्यवान्: powerful/valiant
• वीर्यवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वीर्यवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषण (saḥ)

Context

The glorious and courageous Hanuman his head and shoulders contracted, summoned up all his energy and vigour.

Characters & Entities

• Hanumān

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma here is disciplined self-mastery: before a righteous act, Hanumān gathers and governs his powers rather than acting impulsively.

What is the narrative situation?

At Mahendra mountain, Hanumān readies himself internally and physically for the ocean-crossing mission to find Sītā.

Which character virtue is emphasized?

Vīrya with restraint—courage joined to composure and focused intention.