Shloka 17

सम्पातिवाक्यम्

Sampati’s Intelligence Report on Sita’s Abduction

Devanagari script

स यातस्तेजसा व्योम सङ्क्षिपन्निव वेगतः।अथाऽहं खेचरैर्भूतैरभिगम्य सभाजितः।।।।

Transliteration

sa yātas tejasā vyoma saṅkṣipann iva vegataḥ | athāhaṁ khecarair bhūtair abhigamya sabhājitaḥ ||

Translation

Người ấy lao vút qua hư không, ánh uy quang rực rỡ khiến bầu trời như co rút trước tốc lực của người; rồi các loài hữu tình bay lượn trên không đến gần ta và kính lễ, tôn vinh.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• यातः: went
• यातः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle) used finitely; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘went/proceeded’

• तेजसा: with splendour
• तेजसा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• व्योम: the sky
• व्योम: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: व्योमन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गत्यर्थे कर्म (object of motion)

• सङ्क्षिपन्: enveloping
• सङ्क्षिपन्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + क्षिप् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘contracting/enveloping’

• इव: as if
• इव: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमार्थक अव्यय (particle of comparison)

• वेगतः: swiftly
• वेगतः: Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: वेग (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb), ‘swiftly/in haste’

• अथ: then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय, अनुक्रम/कालार्थक (then/now)

• अहम्: me
• अहम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• खेचरैः: by sky-goers
• खेचरैः: Kartr-karana (कर्तृ/करण)
• Type: Noun
• Root: खेचर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• भूतैः: by beings
• भूतैः: Kartr-karana (कर्तृ/करण)
• Type: Noun
• Root: भूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘beings/creatures’

• अभिगम्य: having approached
• अभिगम्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि + गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund), ‘having approached’

• सभाजितः: was honoured
• सभाजितः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + भाज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त used finitely; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘was honoured/respected’

Context

'He flew hurriedly with splendour as though he was enveloping the sky (making it small). All the flying creatures in the sky came and greeted me with respect.

Characters & Entities

• Sampāti
• Rāvaṇa (implied as 'he')

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Satya as testimony: Sampāti narrates what he witnessed, providing truthful evidence to aid a righteous mission.

What is the narrative situation?

Sampāti describes the swift aerial passage of the abductor and what happened immediately afterward when celestial/airborne beings addressed him.

Which character virtue is emphasized?

Truthfulness and careful observation—Sampāti’s reliability as a witness.