Shloka 11

सम्पातिवाक्यम्

Sampāti’s Counsel and the Revelation of Laṅkā

Devanagari script

ततोऽब्रवीन्महातेजा ज्येष्ठो भ्राता जटायुषः।आत्मानुरूपं वचनं वानरान्सम्प्रहर्षयन्।।4.58.11।।

Transliteration

tato 'bravīn mahā-tejā jyeṣṭho bhrātā jaṭāyuṣaḥ | ātmānurūpaṃ vacanaṃ vānārān sampraharṣayan ||

Translation

Bấy giờ, người anh cả của Jaṭāyu, bậc rực rỡ oai quang, cất lời hợp với phẩm hạnh của mình, khiến các vānara hoan hỷ.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Discourse/Time (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (temporal adverb)

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन

• महातेजाः: very glorious
• महातेजाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महा + तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; कर्मधारय: ‘महच्च तत् तेजः यस्य’ (as adj)

• ज्येष्ठः: elder
• ज्येष्ठः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• भ्राता: brother
• भ्राता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ऋ-प्रातिपदिक

• जटायुषः: of Jatāyus
• जटायुषः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: जटायुस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• आत्मानुरूपम्: befitting to himself
• आत्मानुरूपम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आत्मन् + अनुरूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘आत्मनः अनुरूपम्’

• वचनम्: speech/words
• वचनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वानरान्: monkeys
• वानरान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• सम्प्रहर्षयन्: gladdening (them)
• सम्प्रहर्षयन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम् + प्र + हृष् (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी धातु; ‘while gladdening’

Context

Then Jatayu's elder brother, the glorious Sampati, said these pleasing, befitting words:

Characters & Entities

• Sampāti
• Jaṭāyu
• Vānaras

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Right speech (appropriate, timely, and encouraging) is dharmic—words can restore resolve and guide righteous action.

What is the narrative situation?

The narration introduces Sampāti’s forthcoming reply, noting that his words uplift the vānaras.

Which character virtue is emphasized?

Sampāti’s dignified, responsible speech—leadership expressed through truthful encouragement.