Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

हनूमता सुग्रीवस्य कालधर्मोपदेशः

Hanuman’s Counsel on Timely Ally-Duty

यस्य कोशश्च दण्डश्च मित्राण्यात्मा च भूमिप।।समवेतानि सर्वाणि स राज्यं महदश्नुते।

yasya kośaś ca daṇḍaś ca mitrāṇy ātmā ca bhūmipa |

samavetāni sarvāṇi sa rājyaṃ mahad aśnute ||

Tâu Đại vương, người mà kho tàng, quyền trượng trừng phạt, bằng hữu và chính bản thân đều được điều hòa cân xứng, thì sẽ đạt được một vương quốc rộng lớn.

यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन (relative)
कोशःtreasury
कोशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकोश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
दण्डःpunitive power / sceptre
दण्डः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
मित्राणिallies / friends
मित्राणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
आत्माself
आत्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
भूमिपO king
भूमिप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूमिप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (भूमेः पः/पालकः), पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
समवेतानिassembled / united
समवेतानि:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-अव-इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘सर्वाणि’ इत्यस्य विशेषणम्
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘कोश-दण्ड-मित्र-आत्मा’ इत्यादीनि समुच्चयेन निर्दिशति
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (correlative)
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
महत्great
महत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘राज्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
अश्नुतेobtains / enjoys
अश्नुते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

'He to whom the treasury, sceptre, allies and his own self- all these are equally dear, enjoys a large kingdom.

S
Sugriva
T
treasury (kośa)
D
daṇḍa (royal authority/punishment)

FAQs

Rajadharma requires balanced stewardship: resources (kośa), just authority (daṇḍa), loyal alliances, and self-discipline must be harmonized to sustain legitimate rule.

Sugriva is being reminded that kingship is maintained not by comfort alone but by coordinated duties—especially honoring allies like Rama.

Prudent governance: self-control and the ability to integrate wealth, power, and alliances without neglect.