Shloka 9

तारोपदेशः

Tara’s Counsel to Vali on Sugriva’s Roar and Rama’s Alliance

Devanagari script

सहसा तव निष्क्रामो मम तावन्न रोचते।श्रूयतां चाभिधास्यामि यन्निमित्तं निवार्यसे।।

Transliteration

sahasā tava niṣkrāmo mama tāvan na rocate | śrūyatāṃ cābhidhāsyāmi yan-nimittaṃ nivāryase ||

Translation

Việc ngươi bỗng nhiên xuất chinh, ta chưa thể thuận lòng. Hãy lắng nghe—ta sẽ nói rõ nguyên do vì sao ta ngăn giữ ngươi lại.

Word by Word

• सहसा: rashly / suddenly
• सहसा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सहसा (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्ययम् (adverb)

• तव: your
• तव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचनम्; possessive—"your"

• निष्क्रामः: departure / going out
• निष्क्रामः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: निष्क्राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्

• मम: to me / for me
• मम: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचनम्; "to me/for me" in sense of experiencer

• तावत्: for the moment / so far
• तावत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय)
• Form: परिमाण/अवधि-अव्ययम् (adverb: for now/so much)

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम् (negation)

• रोचते: is pleasing
• रोचते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: रुच् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; impersonal—"is pleasing"

• श्रूयताम्: let it be heard / please listen
• श्रूयताम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), कर्मणि-प्रयोगः/आत्मनेपद-रूपम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; "let it be heard"

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (and)

• अभिधास्यामि: I will explain / tell
• अभिधास्यामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि-धा (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), परस्मैपदम्, उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम्

• यत्-निमित्तम्: the reason why
• यत्-निमित्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: यत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + निमित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; कर्म; तत्पुरुषः—यस्य निमित्तम् (the reason for which)

• निवार्यसे: you are being restrained
• निवार्यसे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि-वार् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), कर्मणि-प्रयोगः (passive), आत्मनेपदम्, मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; "you are restrained/prevented"

Context

'I do not like your rashness. I will explain the reason I am preventing you. Listen:

Characters & Entities

• Tārā
• Vāli

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma values satya and reasoned counsel: restraint should be accompanied by truthful explanation, not mere obstruction.

What is the narrative situation?

Tārā openly states she disapproves of Vāli’s impulsiveness and asks him to hear her reasons.

Which character virtue is emphasized?

Responsible speech: Tārā commits to explaining her rationale clearly and honestly.