Shloka 71

दुन्दुभिवधप्रसङ्गः

The Dundubhi Episode and the Proof of Rama’s Prowess

Devanagari script

रामोऽपिदारयेदेषां बाणेनैकेन च द्रुमम्।वालिनं निहतं मन्ये दृष्ट्वा रामस्य विक्रमम्4.11.71।।

Transliteration

rāmo 'pi dārayet eṣāṃ bāṇenaikena ca drumam |

vālinaṃ nihataṃ manye dṛṣṭvā rāmasya vikramam || 4.11.71 ||

Translation

Nếu Rāma cũng có thể dùng một mũi tên mà bổ toạc những cây ấy, thì—đã tận mắt thấy uy lực của Rāma—ta sẽ coi Vālī như đã bị diệt.”

Word by Word

• रामः: Rama
• रामः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अपि: also / even
• अपि: निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: सम्भावन/अपि-कारक निपात (also/even)

• दारयेत्: could split / pierce
• दारयेत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √दॄ/√दर् (धातु; caus./denom sense ‘split’)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘could split’

• एषाम्: of these
• एषाम्: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• बाणेन: with an arrow
• बाणेन: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: बाण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण

• एकेन: with one
• एकेन: करण-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (बाणेन)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• द्रुमम्: tree
• द्रुमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्रुम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सामूहिकार्थे (one tree / a tree)

• वालिनम्: Vali
• वालिनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वालिन् (प्रातिपदिक; नाम)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• निहतम्: killed
• निहतम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: नि + √हन् (धातु) + क्त (PPP)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘वालिनम्’ इत्यस्य विशेषण

• मन्ये: I think
• मन्ये: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मन् (धातु)
• Form: लट्, उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: हेतु/पूर्वकाल (Cause/prior action)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), अव्यय; ‘having seen’

• रामस्य: of Rama
• रामस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• विक्रमम्: prowess
• विक्रमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: विक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘दृष्ट्वा’ इत्यस्य कर्म

Context

'If I see Rama splitting these trees with one arrow, I will believe he can kill Vali with his prowess.

Characters & Entities

• Sugriva
• Rama
• Vālī
• sāla trees
• arrow (bāṇa)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is upheld through demonstrable competence and truthful assurance: before taking a life in the name of justice, Sugriva seeks a clear sign that Rama’s intervention will succeed and not become unjust recklessness.

What is the narrative situation?

Sugriva sets a test for Rama—splitting the trees with one arrow—as the evidence needed to trust that Vālī can be defeated.

Which character virtue is emphasized?

Sugriva’s discernment and reliance on satya: faith is grounded in witnessed capability, not mere words.