Ramayana — Bala Kanda, Sarga 7, Shloka 12

अमात्य-गुणवर्णनम्

The Virtues of Daśaratha’s Ministers and the Order of Governance

Devanagari script

शुचीनामेकबुद्धीनां सर्वेषां सम्प्रजानताम् ।नासीत्पुरे वा राष्ट्रे वा मृषावादी नर: क्वचित् ।।।।

Transliteration

śucīnām ekabuddhīnāṃ sarveṣāṃ samprajānatām | nāsīt pure vā rāṣṭre vā mṛṣāvādī naraḥ kvacit ||

Translation

Nhờ những người cai trị thanh tịnh, đồng tâm và thấu hiểu muôn dân, nên trong thành hay ngoài nước, tuyệt không có kẻ nào sống bằng lời dối trá.

Word by Word

• शुचीनाम्: of the pure (people)
• शुचीनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextually plural people), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), बहुवचन (Plural); विशेषण-प्रयोगः

• एकबुद्धीनाम्: of the unanimous-minded
• एकबुद्धीनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: एक + बुद्धि (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग (contextually), षष्ठी (Genitive), बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (एकैव बुद्धिः येषाम्)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (contextually), षष्ठी (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम-शब्दः

• सम्प्रजानताम्: of those who were well-informed/wise administrators
• सम्प्रजानताम्: सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: सम् + प्र + ज्ञा (धातु) → सम्प्रजानत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: वर्तमानकृदन्तः (Present active participle/शतृ), षष्ठी (Genitive), बहुवचन; ‘सम्प्रजानत्’ = well-knowing/fully understanding (context: governing/administrating wisely)

• न: not
• न: सम्बन्ध (क्रियानिषेध/verb negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम् (negation particle)

• आसीत्: there was/existed
• आसीत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपदम्

• पुरे: in the city
• पुरे: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/सप्तमी), एकवचन

• वा: or
• वा: सम्बन्ध (conjunctive/disjunctive)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्ययम् (disjunctive particle: either/or)

• राष्ट्रे: in the kingdom
• राष्ट्रे: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राष्ट्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन

• वा: or
• वा: सम्बन्ध
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्ययम् (either/or)

• मृषावादी: a liar
• मृषावादी: कर्ता (Subject/कर्ता) — ‘नरः’ इत्यस्य विशेषणरूपेण
• Type: Noun
• Root: मृषा + वादिन् (प्रातिपदिक; समास/उपपद)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः/उपपद-तत्पुरुषः (मृषा वदति इति)

• नरः: a man
• नरः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन

• क्वचित्: anywhere (at all)
• क्वचित्: अधिकरण (Adverbial locus)
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित् (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb of place: anywhere/at any time)

Context

While the ministers of chaste conduct administered the kingdom with unanimous decisions, there was no one who was a liar, either in the city or in the kingdom.

Characters & Entities

• City (pura)
• Kingdom (rāṣṭra)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Truthfulness (satya) becomes a social norm when leadership is morally pure and united; good governance cultivates truth in public life.

What is the narrative situation?

The text depicts the moral health of Daśaratha’s realm as a consequence of harmonious and ethical administration.

Which character virtue is emphasized?

Collective integrity and unity in decision-making (ekabuddhi) that fosters a culture of truth.