Ramayana — Bala Kanda, Sarga 68, Shloka 5

जनकदूतागमनम्

The Arrival of Janaka’s Messengers in Ayodhya

Devanagari script

मैथिलो जनको राजा साग्निहोत्रपुरस्कृतम् ।कुशलं चाव्ययं चैव सोपाध्यायपुरोहितम्।।1.68.5।।मुहुर्मुहुर्मधुरया स्नेहसंयुक्तया गिरा।जनकस्त्वां महाराज पृच्छते सपुरस्सरम्।।1.68.6।।

Transliteration

maithilo janako rājā sāgnihotra-puraskṛtam |

kuśalaṁ cāvyayaṁ caiva sopādhyāya-purohitam || 1.68.5 ||

muhur muhur madhurayā sneha-saṁyuktayā girā |

janakas tvāṁ mahārāja pṛcchate sa-puraḥsaram || 1.68.6 ||

Translation

“Đại vương! Vua Janaka xứ Mithilā, lấy thánh hỏa và nghi lễ Agnihotra làm đầu, nhiều lần dùng lời ngọt ngào chan chứa thâm tình thăm hỏi đại vương: mong đại vương an lành, thịnh vượng bền lâu; cùng các bậc thầy và các vị tế sư trong hoàng gia, và cả tùy tùng cận thần, đều được bình an.”

Word by Word

• मैथिलः: the Mithilā king
• मैथिलः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मैथिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; जनकस्य विशेषणम्

• जनकः: Janaka
• जनकः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जनक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• राजा: king
• राजा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; जनकः इति समनाधिकरणम्

• स-अग्निहोत्र-पुरस्कृतम्: with agnihotra duly performed/foremost
• स-अग्निहोत्र-पुरस्कृतम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स (सहितार्थक-उपपद) + अग्निहोत्र (प्रातिपदिक) + पुरस्कृत (कृदन्त; पुरस्-√कृ करणे)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (अग्निहोत्रं पुरस्कृतं यस्य = with agnihotra placed in front/with due rites); कुशलम् इत्यस्य विशेषणम्

• कुशलम्: welfare
• कुशलम्: Karma (कर्म; asked about)
• Type: Noun
• Root: कुशल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• अव्ययम्: well-being/undiminished prosperity
• अव्ययम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अव्यय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कुशलम् इत्यनन्तरं द्वितीयाकर्म

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (emphatic particle)

• स-उपाध्याय-पुरोहितम्: together with preceptors and priests
• स-उपाध्याय-पुरोहितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स (सहितार्थक-उपपद) + उपाध्याय (प्रातिपदिक) + पुरोहित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (उपाध्यायैः पुरोहितैश्च सहितम् = together with teachers and priests); कुशलम्/अव्ययम् इत्यस्य विशेषणम्

• मुहुः: again and again
• मुहुः: Kala (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुः (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb: repeatedly)

• मुहुः: repeatedly
• मुहुः: Kala (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुः (अव्यय)
• Form: पुनरुक्ति (repetition for emphasis)

• मधुरया: with sweet
• मधुरया: Karana (करण/instrument)
• Type: Adjective
• Root: मधुर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; गिरा इति विशेषणम्

• स्नेह-संयुक्तया: with affectionate
• स्नेह-संयुक्तया: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: स्नेह (प्रातिपदिक) + संयुक्त (कृदन्त; सम्-√युज् योगे)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (स्नेहेन संयुक्ता = joined with affection); गिरा इति विशेषणम्

• गिरा: by words/speech
• गिरा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: गिर्/गिरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• जनकः: Janaka
• जनकः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जनक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया, एकवचन (pronoun)

• महा-राज: O great king
• महा-राज: Sambodhana (सम्बोधन/address)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन; कर्मधारय-समासः

• पृच्छते: asks/enquires
• पृच्छते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √प्रच्छ् (धातु; प्रश्नने)
• Form: लट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• स-पुरः-सरम्: along with your retinue
• स-पुरः-सरम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स (सहितार्थक-उपपद) + पुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक) + सर (प्रातिपदिक; √सृ गतौ)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (पुरःसरैः सहितम् = together with attendants going in front); त्वाम् इति विशेषणम्

Context

All the maharshis and the ministers said, 'certainly so'. And the king, overwhelmed with joy, said, "we start tomorrow".

Characters & Entities

• Janaka
• Mithilā
• Daśaratha
• Upādhyāyas (teachers)
• Purohitas (priests)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is mutual honoring among righteous kings: Janaka’s enquiry includes priests and teachers, showing that a kingdom’s well-being is tied to the protection of sacred learning and ritual integrity.

What is the narrative situation?

The envoys formally convey Janaka’s courteous greeting and welfare-enquiry to Daśaratha.

Which character virtue is emphasized?

Janaka’s dharmic kingship—piety (agnihotra foremost), humility, and affectionate respect toward another ruler and his spiritual community.