Sarga 67

Verse 1

.जनकस्य वचश्श्रुत्वा विश्वामित्रो महामुनि: ।धनुर्दर्शय रामाय इति होवाच पार्थिवम्।।।।

Nghe lời vua Janaka, đại thánh hiền Viśvāmitra liền bảo nhà vua: “Hãy đem cây cung ấy ra cho Rāma được thấy.”

Verse 2

ततस्स राजा जनक: सामन्तान्व्यादिदेश ह।धनुरानीयतां दिव्यं गन्धमाल्यविभूषितम्।।।।

Bấy giờ vua Janaka truyền lệnh cho các chư hầu: “Hãy đem đến cây cung thiêng, được trang sức bằng hương chiên-đàn và vòng hoa.”

Verse 3

जनकेन समादिष्टा: सचिवा प्राविशन् पुरीम्।तद्धनु: पुरत: कृत्वा निर्जग्मु: पार्थिवाज्ञया।।।।

Theo lệnh của Janaka, các đại thần tiến vào kinh thành; và theo chỉ dụ của nhà vua, họ đặt cây cung ấy đi trước, rồi lên đường.

Verse 4

नृणां शतानि पञ्चाशद्व्यायतानां महात्मनाम्।मञ्जूषामष्टचक्रां तां समूहुस्ते कथञ्चन।।।।

Năm nghìn bậc trượng phu đại lực, thân hình vạm vỡ, đã phải hết sức khó nhọc mới kéo nổi cỗ xe rương tám bánh ấy.

Verse 5

तामादाय तु मञ्जूषामायसीं यत्र तद्धनु:।सुरोपमं ते जनकमूचुर्नृपतिमन्त्रिण:।।।।

Khi đã đem đến chiếc hòm sắt nơi cất giữ cây cung ấy, các cận thần của nhà vua liền thưa với Janaka—đấng uy nghi như chư thiên.

Verse 6

इदं धनुर्वरं राजन् पूजितं सर्वराजभि:।मिथिलाधिप राजेन्द्र दर्शनीयं यदिच्छसि।।।।

Tâu Đại vương—chúa tể Mithilā, bậc tối thượng trong hàng quân vương—đây là cây cung thượng hảo, được hết thảy các vua tôn kính phụng thờ; nếu bệ hạ muốn chiêm ngưỡng, xin hãy xem.

Verse 7

तेषां नृपो वच: श्रुत्वा कृताञ्जलिरभाषत।विश्वामित्रं महात्मानं तौ चोभौ रामलक्ष्मणौ।।।।

Nghe lời họ thưa, nhà vua chắp tay cung kính, bèn thưa với bậc đại hồn Viśvāmitra cùng hai vương tử—Rāma và Lakṣmaṇa.

Verse 8

इदं धनुर्वरं ब्रह्मन् जनकैरभिपूजितम्।राजभिश्च महावीर्यै: अशक्तै: पूरितुं पुरा।।।।

Bạch Phạm chí, cây cung thượng hảo này xưa kia được các vua dòng Janaka tôn thờ phụng kính; đến cả những bậc quân vương đại lực thuở trước cũng không sao giương nổi.

Verse 9

नैतत्सुरगणास्सर्वे नासुरा न च राक्षसा:।गन्धर्वयक्षप्रवरा: सकिन्नरमहोरगा:।।।।

Chẳng phải toàn thể chư thiên, cũng chẳng phải a-tu-la hay la-sát; ngay cả những gandharva và yakṣa bậc nhất, cùng kinnaras và các đại xà hùng mãnh, cũng không thể sử dụng được cây cung ấy.

Verse 10

क्व गतिर्मानुषाणां च धनुषोऽस्य प्रपूरणे।आरोपणे समायोगे वेपने तोलनेऽपि वा।।।।

Phàm nhân nào có thể làm được gì với cây cung này—dù là uốn cong, tra dây, đặt tên, kéo giương, hay chỉ nhấc lên thôi?

Verse 11

तदेतद्धनुषां श्रेष्ठमानीतं मुनिपुङ्गव।दर्शयैतन्महाभाग अनयो: राजपुत्रयो:।।।।

Nhưng cây cung tối thượng này đã được đưa đến đây, ôi bậc thánh hiền tối thượng. Xin Ngài, đấng phúc đức lớn lao, hãy cho hai vị hoàng tử này được chiêm ngưỡng.

Verse 12

विश्वामित्रस्तु धर्मात्मा श्रुत्वा जनकभाषितम्।वत्स राम धनु: पश्य इति राघवमब्रवीत्।।।।

Nghe lời vua Janaka, Viśvāmitra—bậc hành trì Chánh pháp—bèn nói với Rāghava: “Này con yêu Rāma, hãy nhìn cây cung.”

Verse 13

ब्रह्मर्षेर्वचनाद्रामो यत्र तिष्ठति तद्धनु:।मञ्जूषां तामपावृत्य दृष्ट्वा धनुरथाब्रवीत्।।।।

Theo lời dạy của bậc Đại Thánh Phạm thiên, Rāma đến nơi cất giữ cây cung; mở chiếc hòm ấy ra, thấy cây cung, rồi liền cất lời.

Verse 14

इदं धनुर्वरं ब्रह्मन् संस्पृशामीह पाणिना।यत्नवांश्च भविष्यामि तोलने पूरणेऽपि वा।।।।

“Bạch Phạm-đức tôn kính, con có thể dùng tay chạm vào cây cung tối thượng này chăng? Con sẽ dốc sức—dù là nhấc lên hay thậm chí tra dây.”

Verse 15

बाढमित्येव तं राजा मुनिश्च समभाषत।लीलया स धनुर्मध्ये जग्राह वचनान्मुने:।।।

Vua cùng vị ẩn sĩ đều đáp: “Được vậy.” Theo lời của bậc hiền muni, Rāma ung dung nắm lấy cây cung ở chính giữa.

Verse 16

पश्यतां नृपसहस्राणां बहूनां रघुनन्दन: ।आरोपयत्स धर्मात्मा सलीलमिव तद्धनु:।।।।

Trước mắt muôn ngàn vương giả đang dõi nhìn, Rāma—niềm hân hoan của dòng Raghu, bậc hành trì chánh pháp—tra dây cho cây cung ấy như thể chỉ là món đồ chơi.

Verse 17

आरोपयित्वा धर्मात्मा पूरयामास तद्धनु:।तद्बभञ्ज धनुर्मध्ये नरश्रेष्ठो महायशा:।।।।

Tra dây xong, bậc hành trì chánh pháp liền kéo căng cây cung đến tận độ; và người tối thượng trong loài người, danh tiếng lẫy lừng, đã bẻ gãy nó ngay giữa.

Verse 18

तस्य शब्दो महानासीत् निर्घातसमनिस्वन:।भूमिकम्पश्च सुमहान् पर्वतस्येव दीर्यत:।।।।

Từ đó vang lên một tiếng nổ kinh thiên, như sấm sét giáng xuống; rồi mặt đất rung chuyển dữ dội, tựa như núi lớn đang nứt vỡ.

Verse 19

निपेतुश्च नरा स्सर्वे तेन शब्देन मोहिता:।वर्जयित्वा मुनिवरं राजानं तौ च राघवौ।।।।

Bị tiếng ấy làm cho mê loạn, mọi người đều ngã quỵ; chỉ trừ bậc đại hiền, đức vua, và hai vị Rāghava.

Verse 20

प्रत्याश्वस्ते जने तस्मिन्राजा विगतसाध्वस:।उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं वाक्यज्ञो मुनिपुङ्गवम्।।।।

Khi dân chúng đã trấn tĩnh, nhà vua—không còn sợ hãi—chắp tay thưa lời với bậc thượng thủ các hiền triết, vốn khéo dùng lời hợp đạo.

Verse 21

भगवन् दृष्टवीर्यो मे रामो दशरथात्मज:।अत्यद्भुतमचिन्त्यं च न तर्कितमिदं मया।।।।

“Bạch Bhagavān, nay con đã tận mắt thấy uy lực của Rāma, con trai vua Daśaratha. Thật kỳ diệu khôn lường, vượt ngoài tưởng tượng—điều mà con chưa từng dám nghĩ tới.”

Verse 22

जनकानां कुले कीर्तिमाहरिष्यति मे सुता।सीता भर्तारमासाद्य रामं दशरथात्मजम्।।।।

Khi được Rāma, con trai vua Daśaratha, làm phu quân, con gái ta là Sītā sẽ làm rạng danh dòng tộc Janaka.

Verse 23

मम सत्या प्रतिज्ञा च वीर्यशुल्केति कौशिक।सीता प्राणैर्बहुमता देया रामाय मे सुता।।।।

Này Kauśika, lời thệ nguyện của ta nay đã thành sự thật: “Hãy để nàng là phần thưởng của dũng lực.” Sītā—người ta yêu quý hơn cả hơi thở—con gái ta, phải được gả cho Rāma.

Verse 24

भवतोऽनुमते ब्रह्मन् शीघ्रं गच्छन्तु मन्त्रिण:।मम कौशिक भद्रं ते अयोध्यां त्वरिता रथै:।।।।

Bạch Phạm chí, bạch Kauśika—nguyện điều lành đến với ngài. Với sự chuẩn thuận của ngài, xin các đại thần của ta lập tức lên đường đến Ayodhyā, mau chóng trên những cỗ xe.

Verse 25

राजानं प्रश्रितैर्वाक्यैरानयन्तु पुरं मम।प्रदानं वीर्यशुल्काया: कथयन्तु च सर्वश:।।।।

Hãy để họ dùng lời cung kính thỉnh mời nhà vua đến thành của ta; và hãy thuật bày trọn vẹn việc dâng gả Sītā—nàng là “giá cưới của dũng lực”—cho Rāma.

Verse 26

मुनिगुप्तौ च काकुत्स्थौ कथयन्तु नृपाय वै।प्रीयमाणं तु राजानमानयन्तु सुशीघ्रगा:।।।।

Hãy tâu với nhà vua rằng hai vị Kakutstha đang được bậc hiền thánh che chở; và hãy để sứ giả mau lẹ đưa nhà vua đến đây, lòng hoan hỷ vì tin lành.

Verse 27

कौशिकश्च तथेत्याह राजा चाभाष्य मन्त्रिण:।।।।अयोध्यां प्रेषयामास धर्मात्मा कृतशासनान्।यथावृत्तं समाख्यातुमानेतुं च नृपं तदा।।।।

Kauśika đáp: “Được vậy.” Rồi vị vua đức hạnh, sau khi bàn định cùng các đại thần, liền sai những sứ thần đã được dặn dò chu đáo đến Ayodhyā, để tâu bày trọn vẹn mọi việc đúng như đã xảy ra và thỉnh rước đức vua (Daśaratha) đến.