Ramayana — Bala Kanda, Sarga 60, Shloka 4

त्रिशङ्कुस्वर्गारोহণम्

Trishanku’s Bodily Ascent and the New Constellations

Devanagari script

विश्वामित्रवच श्श्रुत्वा सर्व एव महर्षय:।।।।ऊचुस्समेत्य सहिता धर्मज्ञा धर्मसंहितम्।

Transliteration

viśvāmitravacaḥ śrutvā sarva eva maharṣayaḥ || ūcuḥ sametya sahitā dharmajñā dharmasaṃhitam |

Translation

Nghe lời của Viśvāmitra, hết thảy các đại hiền thánh—những bậc thông đạt Chánh pháp và kiên trú trong đạo—đồng lòng tụ hội, rồi cùng nhau thưa lời thuận hợp với lẽ phải.

Word by Word

• विश्वामित्रवचः: Viśvāmitra's words
• विश्वामित्रवचः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: viśvāmitra + vacas (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (viśvāmitrasya vacaḥ)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: śru (श्रु धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्तः अव्ययभावः (gerund/absolutive); ‘having heard’

• सर्वे: all
• सर्वे: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम्

• एव: indeed
• एव: Avadhāraṇa (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय

• महर्षयः: great sages
• महर्षयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: maharṣi (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: vac (वच् धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्

• समेत्य: having assembled
• समेत्य: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: sam-i (इ धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्तः (absolutive); ‘having come together’

• सहिता: together, united
• सहिता: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sam-ā-dhā (धा धातु) + kta / sahita (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम् (सहिताः); विशेषणम्; ‘united/assembled’

• धर्मज्ञाः: knowers of dharma
• धर्मज्ञाः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: dharma + jña (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (dharmaṃ jānāti)

• धर्मसंहितम्: (words) in accordance with dharma
• धर्मसंहितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: dharma + saṃhita (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम्; तत्पुरुषः (dharmeṇa saṃhitam = endowed with dharma)

Context

Agreeing to these words of Viswamitra all the rishis, knowers of spiritual order and endowed with righteousness assembled there said:

Characters & Entities

• Viśvāmitra
• Mahārṣis (great sages)
• Dharma

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is upheld through communal discernment and harmony: the sages respond not impulsively but as a united body grounded in righteous judgment.

What is the narrative situation?

After Viśvāmitra states his intention regarding the sacrifice and Triśaṅku, the assembled sages confer and prepare a collective response.

Which character virtue is emphasized?

The sages’ dharma-knowledge (dharmajñatā) and unity (sāhitya) in arriving at a righteous course of action.