Ramayana — Bala Kanda, Sarga 54, Shloka 4

शबलाहरणम्

The Attempted Seizure of Sabalā (Kāmadhenu) and the Triumph of Brahmic Power

Devanagari script

किं मयाऽपकृतं तस्य महर्षेर्भावितात्मन:।यन्मामनागसं भक्तामिष्टां त्यजति धार्मिक:।।।।

Transliteration

kiṃ mayā 'pakṛtaṃ tasya maharṣer bhāvitātmanaḥ | yan mām anāgasaṃ bhaktām iṣṭāṃ tyajati dhārmikaḥ ||

Translation

“Con đã làm điều gì trái với vị đại ṛṣi tâm hồn thanh tịnh ấy, mà bậc chính pháp lại nỡ ruồng bỏ con—vô tội, một lòng kính phụng, và được Người yêu quý?”

Word by Word

• किम्: what?
• किम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: kim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Sing); प्रश्नवाचक सर्वनाम (interrogative pronoun)

• मया: by me
• मया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम (1st person pronoun), तृतीया (Instrumental/करण), एकवचन (Sing)

• अपकृतम्: harm (done)
• अपकृतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: apa-kṛ (धातु √कृ; कृत-प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (past passive participle, क्त/कृत), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Sing)

• तस्य: of him/that
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन (Sing)

• महर्षेः: of the great sage
• महर्षेः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: maharṣi (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive), एकवचन (Sing)

• भावितात्मनः: of the purified-souled (sage)
• भावितात्मनः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: bhāvita-ātman (प्रातिपदिक; भावित = √भू/√भाव् क्त, आत्मन्)
• Form: कर्मधारय-समास (Karmadharaya): भावितः आत्मा यस्य (whose self is purified); पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive), एकवचन (Sing)

• यत्: because/that (which)
• यत्: Hetu (हेतु)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Sing); सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• माम्: me
• माम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन (Sing)

• अनागसम्: innocent
• अनागसम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: an-āgas (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter) / (स्त्रीलिङ्गे अनागसाम् अपेक्षितम्; पाठानुसारम्), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Sing); नञ्-समास/उपसर्ग (negation)

• भक्ताम्: devoted
• भक्ताम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: bhakta (प्रातिपदिक; √भज क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Sing)

• इष्टाम्: beloved
• इष्टाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: iṣṭa (प्रातिपदिक; √इष्/√यज क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Sing)

• त्यजति: forsakes
• त्यजति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √त्यज् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Sing)

• धार्मिकः: the righteous one
• धार्मिकः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: dhārmika (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचन (Sing)

Context

What harm have I done to the pious maharshi, a compassionate soul? Why does he forsake me, his auspicious one, despite my innocence and devotion"?

Characters & Entities

• Śabalā
• Vasiṣṭha
• Maharṣi

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

A dhārmika person is expected to protect the innocent and devoted; abandonment without cause appears contrary to Dharma, hence Śabalā’s moral question.

What is the narrative situation?

Śabalā searches for a moral reason behind her suffering, assuming Vasiṣṭha’s righteousness and her own blamelessness.

Which character virtue is emphasized?

Trust in righteousness (faith that a dhārmika will not forsake without reason) and the virtue of devotion (bhakti/niṣṭhā).