Home›Ramayana›Bala Kanda›Sarga 50›Shloka 17
←Previous Verse
Next Verse→

Ramayana — Bala Kanda, Sarga 50, Shloka 17

यज्ञवाटप्रवेशः जनक-विश्वामित्रसंवादश्च

Arrival at the Sacrificial Ground and Janaka’s Reception

Devanagari script

इमौ कुमारौ भद्रं ते देवतुल्यपराक्रमौ।।1.50.17।।गजसिंहगती वीरौ शार्दूलवृषभोपमौ।पद्मपत्रविशालाक्षौ खड्गतूणीधनुर्धरौ।।1.50.18।।अश्विनाविव रूपेण समुपस्थितयौवनौ।यदृच्छयैव गां प्राप्तौ देवलोकादिवामरौ।।1.50.19।।कथं पद्भ्यामिह प्राप्तौ किमर्थं कस्य वा मुने।

Transliteration

imau kumārau bhadraṃ te devatulyaparākramau |

gajasiṃhagatī vīrau śārdūlavṛṣabhopamau |

padmapatraviśālākṣau khaḍgatūṇīdhanurdharau |

aśvināv iva rūpeṇa samupasthitayauvanau |

yadṛcchayaiva gāṃ prāptau devalokād ivāmarau |

kathaṃ padbhyām iha prāptau kimarthaṃ kasya vā mune ||

Translation

Kính chúc cát tường đến Ngài, bậc Muni. Hai thiếu niên này là ai, dũng lực sánh ngang chư Thiên—những dũng sĩ có dáng đi như voi và sư tử, sức mạnh ví như hổ và bò mộng—đôi mắt rộng như cánh sen, mang kiếm, ống tên và cung? Dung mạo tựa đôi Aśvin, đang ở ngưỡng tuổi thanh xuân, như các bậc bất tử tự từ cõi trời giáng xuống trần gian. Vì sao các ngài đến đây bằng đôi chân, đến vì việc gì, và là con của ai, hỡi Muni?

Word by Word
इमौthese two
इमौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; सर्वनाम (these two)
कुमारौtwo youths/princes
कुमारौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkumāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
भद्रम्good fortune
भद्रम्:
Sambandha (सम्बन्ध/benediction)
TypeNoun
Rootbhadra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; आशीर्वादार्थक-प्रयोगः (benedictive: 'good fortune')
तेto you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; (to you)
देव-तुल्य-पराक्रमौhaving prowess equal to gods
देव-तुल्य-पराक्रमौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdeva (प्रातिपदिक) + tulya (प्रातिपदिक) + parākrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (devaiḥ tulyaḥ parākramaḥ yayor) विशेषणम् (of इमौ कुमारौ)
गज-सिंह-गतīwith elephant-and-lion-like gait
गज-सिंह-गतī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgaja (प्रातिपदिक) + siṃha (प्रातिपदिक) + gati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; द्वन्द्व-पूर्वपद (gaja-siṃha) + तत्पुरुष (gati); विशेषणम् (having the gait of elephant and lion)
वीरौtwo heroes
वीरौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; (appositional)
शार्दूल-वृषभ-उपमौlike a tiger and a bull
शार्दूल-वृषभ-उपमौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśārdūla (प्रातिपदिक) + vṛṣabha (प्रातिपदिक) + upama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; उपमा-वाचक-तत्पुरुषः (śārdūla-vṛṣabha-upamau = comparable to tiger and bull); विशेषणम्
पद्म-पत्र-विशाल-अक्षौhaving large lotus-petal-like eyes
पद्म-पत्र-विशाल-अक्षौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpadma (प्रातिपदिक) + patra (प्रातिपदिक) + viśāla (प्रातिपदिक) + akṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; बहुव्रीहिः (padmapatra-sadṛśa-viśāla-akṣiṇī yayor)
खड्ग-तूणी-धनुः-धरौbearing sword, quiver, and bow
खड्ग-तूणी-धनुः-धरौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkhaḍga (प्रातिपदिक) + tūṇī (प्रातिपदिक) + dhanus (प्रातिपदिक) + dhara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; बहुव्रीहिः (khaḍga-tūṇī-dhanūṃṣi dharataḥ)
अश्विनौthe Aśvins
अश्विनौ:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootaśvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
इवlike
इव:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (like/as)
रूपेणin appearance/beauty
रूपेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सम्-उपस्थित-यौवनौhaving reached youth
सम्-उपस्थित-यौवनौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-upa-sthā (स्था धातु) + kta (क्त) + yauvana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; बहुव्रीहिः (upasthitaṃ yauvanaṃ yayor = having attained youth)
यदृच्छयाby chance / of their own will
यदृच्छया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyadṛcchā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; (by chance/of their own accord)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle: just/indeed)
गाम्the earth/land
गाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgo (गो प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्राप्तौhave reached
प्राप्तौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprāp (प्राप् धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त (past passive participle used predicatively), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; (having reached)
देव-लोकात्from the world of gods
देव-लोकात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (devānāṃ lokāt)
इवas if
इव:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय
अमरौtwo immortals
अमरौ:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootamara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
कथम्how
कथम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Question)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formप्रश्नवाचक-अव्यय (interrogative adverb: how)
पद्भ्याम्by (your) feet / on foot
पद्भ्याम्:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpad (पाद प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here)
प्राप्तौhave come
प्राप्तौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprāp (प्राप् धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
किमर्थम्for what purpose
किमर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; प्रश्नवाचक-अव्यय (for what purpose)
कस्यof whom
कस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; प्रश्नवाचक (of whom)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात (or)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
Context

"O Sage (Viswamitra), be blessed. Who are these two young men with the prowess of the celestials the gait of an elephant or a lion? They resemble a tiger or a bull in courage. They have large eyes like lotus-petals. They are armed with scimitars bows and quivers. With their approaching youth, they resemble the Aswinikumaras in beauty. They look like gods who have descended on earth from heaven out of their free will. Whose sons are they? How did they come here on foot? And for what purpose?

Characters & Entities
J
Janaka
V
Viśvāmitra
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
A
Aśvinau (Aśvinīkumāras)
D
devaloka (world of the gods)

FAQs

Dharma is shown in truthful, respectful inquiry and in recognizing virtue: Janaka’s words honor excellence while seeking facts (satya) about identity and purpose.

Janaka notices the extraordinary two princes accompanying Viśvāmitra and asks the sage who they are, why they have come, and how they arrived.

Discernment joined with reverence—Janaka observes carefully, praises appropriately, and asks questions with humility rather than presumption.

←Previous Verse
Next Verse→