Ramayana — Bala Kanda, Sarga 15, Shloka 26
पञ्चदशः सर्गः — देवकृत-प्रार्थना, रावणवधोपायः, विष्णोः मानुषावतारनियोजनम्
Sarga 15: The Devas’ Petition, the Means to Slay Ravana, and Vishnu’s Commission to Incarnate as Man
Devanagari script
एवमुक्तस्तु देवेशो विष्णुस्त्रिदशपुङ्गव:।पितामहपुरोगांस्तान्सर्वलोकनमस्कृत:।।1.15.25।।अब्रवीत्त्रिदशान्सर्वान्समेतान्धर्मसंहितान् ।।1.15.26।।
Transliteration
abravīt tridaśān sarvān sametān dharmasaṁhitān || 1.15.26 ||
Translation
Ngài liền phán bảo hết thảy chư thiên đang hội tụ, những vị an trú trong chánh pháp và tụ hội đúng nghi trật.
Word by Word
bhayamfear
bhayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
tyajataabandon
tyajata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Roottyaj (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, बहुवचन
bhadramgood fortune (be to you)
bhadram:
Sambodhana-artha (आशीर्वचन)
TypeNoun
Rootbhadra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; आशीर्वादार्थे (benedictive usage)
vaḥof you/for you
vaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (genitive), बहुवचन; enclitic
hitārthamfor (your) welfare
hitārtham:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Roothita (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (कर्मधारय/तत्पुरुष: हितस्य अर्थः), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रयोजनार्थे (purpose)
yudhiin battle
yudhi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyudh (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (locative)
rāvaṇamRāvaṇa
rāvaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
sa-putra-pautramtogether with (his) sons and grandsons
sa-putra-pautram:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (अव्यय/उपसर्ग-सदृश) + putra (प्रातिपदिक) + pautra (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व समास (पुत्रः च पौत्रः च), ‘स’ उपपद-पूर्वक (with), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; rāvaṇam-विशेषण
sa-āmātyamtogether with (his) ministers
sa-āmātyam:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (अव्यय) + āmātya (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष (सह-भाव: अमात्यैः सह), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; rāvaṇam-विशेषण
sa-mitra-jñāti-bāndhavamtogether with friends, kinsmen, and relatives
sa-mitra-jñāti-bāndhavam:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (अव्यय) + mitra (प्रातिपदिक) + jñāti (प्रातिपदिक) + bāndhava (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व समास (मित्र + ज्ञाति + बान्धव), ‘स’ उपपद-पूर्वक, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; rāvaṇam-विशेषण
hatvāhaving slain
hatvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Roothan (धातु) + ktvā (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त्वान्त/absolutive), ‘having killed’ (पूर्वकाल)
krūramcruel
krūram:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootkrūra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; durātmānam-विशेषण
durātmānamthe wicked-souled one
durātmānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdur- (उपसर्ग) + ātman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय समास (दुष्टः आत्मा यस्य/दुरात्मा), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
deva-ṛṣīṇāmof gods and seers
deva-ṛṣīṇām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + ṛṣi (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व (देव + ऋषि), पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
bhayāvahambringing fear, terrifying
bhayāvaham:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootbhaya (प्रातिपदिक) + āvaha (प्रातिपदिक; √vah)
Formतत्पुरुष (उपपद: भयम् आवहति इति), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; durātmānam-विशेषण
daśa-varṣa-sahasrāṇiten thousand years
daśa-varṣa-sahasrāṇi:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootdaśa (संख्या) + varṣa (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक)
Formद्विगु समास (दशवर्षाणां सहस्राणि), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कालपरिमाण (duration)
daśa-varṣa-śatānia thousand years (ten hundreds of years)
daśa-varṣa-śatāni:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootdaśa (संख्या) + varṣa (प्रातिपदिक) + śata (प्रातिपदिक)
Formद्विगु समास (दशवर्षाणां शतानि), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कालपरिमाण
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
vatsyāmiI shall dwell/live
vatsyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvas (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
mānuṣein the human
mānuṣe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootmānuṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; loke-विशेषण
lokeworld
loke:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
pālayanwhile protecting/ruling
pālayan:
Kriyā-sahakārī (सहकारी क्रिया)
TypeVerb
Rootpāl (धातु) + śatṛ (कृदन्त)
Formकृदन्त (वर्तमान कृदन्त/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; vatsyāmi-समकालिक क्रिया
pṛthivīmthe earth
pṛthivīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
imāmthis
imām:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; pṛthivīm-विशेषण
Characters & Entities
V
ViṣṇuD
Devas (Tridaśa)D
DharmaFAQs
Dharma is shown as the proper basis for collective decision-making—those who seek justice must themselves be dharma-aligned.
Viṣṇu begins his response to the gods’ petition regarding Rāvaṇa.
Orderly, dharma-governed assembly and truthful counsel (satya in deliberation).