Ramayana — Bala Kanda, Sarga 1, Shloka 50

श्रीमद्रामायणकथासङ्क्षेपः / The Ramayana in Synopsis

Narada’s Summary to Valmiki

Devanagari script

वार्यमाणस्सुबहुशो मारीचेन स रावणः ।।।।न विरोधो बलवता क्षमो रावण तेन ते ।

Transliteration

vāryamāṇaḥ subahuśo mārīcena sa rāvaṇaḥ | na virodho balavatā kṣamo rāvaṇa tena te || 1.1.50 ||

Translation

Dẫu Mārīca nhiều lần can gián: “Hỡi Rāvaṇa, đối địch với bậc hùng lực ấy chẳng hợp với ngươi,” nhưng Rāvaṇa vẫn không chịu dừng lại.

Word by Word

• अनादृत्य: disregarding
• अनादृत्य: Pūrvakāla (पूर्वकाल/absolutive)
• Type: Verb
• Root: आ-दृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund) with negation-prefix अन्; 'not having respected/ignoring'

• तु: but
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्वय-अव्यय (particle: but/indeed)

• तत्-वाक्यम्: those words
• तत्-वाक्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (तत् वाक्यम्)

• रावणः: Ravana
• रावणः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• काल-चोदितः: impelled by fate/time
• काल-चोदितः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: काल (प्रातिपदिक) + चोदित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तृतीया-तत्पुरुषः (कालेन चोदितः)

• जगाम: went
• जगाम: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• सह: with
• सह: Sahakāraka (सहकारक)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: सह-अव्यय (with)

• मारीचः: Maricha
• मारीचः: Sahakāraka (सहकारक/companion)
• Type: Noun
• Root: मारीच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (refers to Rama)

• आश्रम-पदम्: hermitage-place
• आश्रम-पदम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आश्रम (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (आश्रमस्य पदम् = abode/place of hermitage)

• तदा: then
• तदा: Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

Context

O Maharshi, I intend to hear about such a man whom you are able to place? Indeed great is my curiosity".

Characters & Entities

• Mārīca
• Rāvaṇa
• Rāma (implied as 'the mighty one')

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma values truthful counsel and prudent restraint; rejecting wise advice due to pride or rage leads toward adharma.

What is the narrative situation?

Mārīca attempts to dissuade Rāvaṇa from opposing Rāma, recognizing Rāma’s strength and the danger of the conflict.

Which character virtue is emphasized?

Mārīca’s pragmatic discernment (nīti-buddhi) and willingness to speak an uncomfortable truth.