Home›Ramayana›Bala Kanda›Sarga 1›Shloka 28
←Previous Verse
Next Verse→

Ramayana — Bala Kanda, Sarga 1, Shloka 28

श्रीमद्रामायणकथासङ्क्षेपः / The Ramayana in Synopsis

Narada’s Summary to Valmiki

Devanagari script

पौरैरनुगतो दूरं पित्रा दशरथेन च ।।।।शृङ्गिबेरपुरे सूतं गङ्गाकूले व्यसर्जयत् ।गुहमासाद्य धर्मात्मा निषादाधिपतिं प्रियम् ।।।।गुहेन सहितो रामो लक्ष्मणेन च सीतया ।

Transliteration

paurair anugato dūraṃ pitrā daśarathena ca |

śṛṅgiberapure sūtaṃ gaṅgākūle vyasarjayat |

Translation

Được dân chúng tiễn đưa một quãng xa, lại có phụ vương Daśaratha theo cùng, khi đến Śṛṅgiberapura bên bờ sông Hằng, Rāma bèn cho người đánh xe trở về.

Word by Word
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन
वनेनthrough a forest
वनेन:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/मार्ग), एकवचन; path/route sense
वनम्to another forest
वनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund): ‘having gone’
नदीःrivers
नदीः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन
तीर्त्वाhaving crossed
तीर्त्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootतॄ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund): ‘having crossed’
बहु-उदकाःhaving much water
बहु-उदकाः:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: बहु उदकं यसासु ताः; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of नदीः)
चित्रकूटम्Chitrakuta
चित्रकूटम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचित्रकूट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; place-name
अनुप्राप्यhaving reached
अनुप्राप्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअनु + प्र + आप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund): ‘having reached’
भरद्वाजस्यof Bharadvaja
भरद्वाजस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभरद्वाज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
शासनात्from the instruction/order
शासनात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootशासन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/हेतु), एकवचन
रम्यम्delightful
रम्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of आवसथम्)
आवसथम्dwelling/hut
आवसथम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआवसथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (usage varies), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund): ‘having made’
रममाणाःenjoying
रममाणाः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootरम् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present middle participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘enjoying’
वनेin the forest
वने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
त्रयःthe three (of them)
त्रयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; numeral used substantively
देव-गन्धर्व-सङ्काशाःresembling devas and gandharvas
देव-गन्धर्व-सङ्काशाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदेव (प्रातिपदिक) + गन्धर्व (प्रातिपदिक) + सङ्काश (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (multi-member): देवगन्धर्वयोः सङ्काशाः (like devas and gandharvas); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of ते/त्रयः)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb ‘there’)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
न्यवसन्dwelt
न्यवसन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + वस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
सुखम्happily/with ease
सुखम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया-एकवचन (accusative used adverbially)
Context

The citizens and Dasaratha followed Rama for a long distance. Rama of righteous nature having approached Guha, king of nishadas, at Shrungiberapura sent back charioteer Sumantra and Rama along with Sita and Lakshmana crossed river Ganga.

Characters & Entities
R
Rāma
D
Daśaratha
C
Citizens of Ayodhyā (paurāḥ)
Ś
Śṛṅgiberapura
G
Gaṅgā
S
Sūta (Sumantra, implied charioteer)

FAQs

Dharma here is steadfastness in a chosen righteous course: Rāma proceeds with exile-duty while ensuring others (like the charioteer) are released from further hardship.

At the Gaṅgā near Śṛṅgiberapura, after being escorted far by the people and Daśaratha, Rāma dismisses the charioteer and continues onward.

Rāma’s considerate restraint and duty-minded resolve—firm in purpose yet attentive to others’ wellbeing.

←Previous Verse
Next Verse→