Previous Verse
Next Verse

Valmiki Ramayana 2.9.49: Ayodhya Kanda, Sarga 9, Shloka 49

मन्थराप्रेरणा—वरद्वय-स्मरणं च

Manthara’s Provocation and the Recalling of Two Boons

मुखे च तिलकं चित्रं जातरूपमयं शुभम्।।।।कारयिष्यामि ते कुब्जे शुभान्याभरणानि च।

Sanskrit recitationValmiki Ramayana 2.9.49

mukhe ca tilakaṃ citraṃ jātarūpamayaṃ śubham |

kārayiṣyāmi te kubje śubhāny ābharaṇāni ca ||

Hỡi kẻ gù, ta sẽ cho làm trên mặt ngươi một dấu tilaka rực rỡ, cát tường bằng vàng; và cũng sẽ cho chế tác cho ngươi những trang sức tốt lành.

mukheon the face
mukhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmukha (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Saptamī, Ekavacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta
tilakamtilaka mark
tilakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottilaka (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā, Ekavacana
citrambeautiful/variegated
citram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcitra (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā, Ekavacana; qualifying 'tilakam'
jātarūpamayammade of gold
jātarūpamayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjātarūpa-maya (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: jātarūpa (gold) + maya (made of); Napumsaka, Dvitīyā, Ekavacana; qualifying 'tilakam'
śubhamauspicious
śubham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā, Ekavacana; qualifying 'tilakam'
kārayiṣyāmiI will have (it) made
kārayiṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु) + ṇic (णिच्)
FormLuṭ-lakāra (Future), Uttama-puruṣa, Ekavacana; causative (णिजन्त)
tefor you
te:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Caturthī, Ekavacana
kubjeO Kubjā
kubje:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootkubjā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Sambodhana, Ekavacana
śubhāniauspicious/beautiful
śubhāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā, Bahuvacana; qualifying 'ābharaṇāni'
ābharaṇāniornaments
ābharaṇāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootābharaṇa (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā, Bahuvacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta

O Kaikeyi, what a joy! I shall now tell you how your son Bharata alone will secure the kingdom. Listen to me:

K
Kaikeyī
M
Mantharā
T
Tilaka
O
Ornaments

FAQs

External adornment is used to validate harmful counsel. Dharma teaching: inner integrity and truthful intention matter more than rewards and display.

Kaikeyī continues promising status-symbols to Mantharā as payment for her plotting and persuasion.

Misplaced generosity—giving is separated from righteousness, showing how a good impulse becomes ethically compromised when serving adharma.

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App