Valmiki Ramayana 2.71.25: Ayodhya Kanda, Sarga 71, Shloka 25

भरतस्य अयोध्याप्रत्यागमनम्

Bharata’s Return Journey and the Distant Sight of Ayodhya

Devanagari script

उद्यानानि पुरा भान्ति मत्तप्रमुदितानि च।।2.71.25।।

जनानां रतिसंयोगेष्वत्यन्तगुणवन्ति च।

Transliteration

udyānāni purā bhānti mattapramuditāni ca || 2.71.25 ||

janānāṃ rati-saṃyogeṣv atyanta-guṇavanti ca |

Translation

Thuở trước, các vườn ngự uyển rực rỡ, tràn đầy men vui say sưa; và đối với dân chúng, chúng vô cùng thích hợp cho những cuộc hội ngộ của ái tình và khoái lạc.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उद्यानानि: gardens
• उद्यानानि: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उद्यान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन

• पुरा: formerly
• पुरा: Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (temporal adverb)

• भान्ति: shine/appear splendid
• भान्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भा (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• मत्तप्रमुदितानि: exceedingly joyous
• मत्तप्रमुदितानि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मत्त + प्रमुदित (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय: ‘मत्तानि (mad/joyful) प्रमुदितानि’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उद्यानानि-विशेषण

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• जनानाम्: of people
• जनानाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन

• रतिसंयोगेषु: in unions of pleasure
• रतिसंयोगेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रति + संयोग (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष: ‘रतेः संयोगः’; पुल्लिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

• अत्यन्तगुणवन्ति: very excellent
• अत्यन्तगुणवन्ति: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अत्यन्त + गुणवत् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय: ‘अत्यन्तं गुणवन्ति’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उद्यानानि-विशेषण

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

Context

Earlier the gardens used to reverberate with passionate songs of birds--places appropriate for lovers seeking pleasures.

Characters & Entities

• Ayodhya
• Sumantra

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is not anti-joy; it frames legitimate human flourishing (including pleasure) within social stability. The remembered beauty of the gardens implies a former harmony now lost.

What is the narrative situation?

Rama recalls how lively and pleasure-filled the gardens used to be, highlighting the contrast with their present desolation.

Which character virtue is emphasized?

Rama’s balanced understanding of life (puruṣārthas): he recognizes ordinary happiness as part of a healthy, dharmic society.