Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 36, Shloka 2

अयोध्याकाण्डे षट्त्रिंशः सर्गः

Daśaratha’s orders for Rama’s escort; Kaikeyi’s fear; the Asamañjasa precedent

सूत रत्नसुसम्पूर्णा चतुर्विधबला चमूः।राघवस्यानुयात्रार्थं क्षिप्रं प्रतिविधीयताम्।।।।

sūta ratna-susampūrṇā caturvidha-balā camūḥ | rāghavasyānuyātrārthaṃ kṣipraṃ pratividhīyatām ||2.36.2||

Hỡi người đánh xe, hãy lập tức chỉnh đốn đạo quân đủ bốn binh chủng, khí giới lương thảo sung túc, để theo hầu Rāghava trên đường thiên hành.

sūtaO charioteer
sūta:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Vocative (8th/सम्बोधन), Singular
ratna-su-sampūrṇāwell supplied with gems
ratna-su-sampūrṇā:
Karta (कर्ता/qualifier)
TypeAdjective
Rootratna (प्रातिपदिक) + su (उपसर्ग/अव्यय) + sampūrṇa (प्रातिपदिक/कृदन्त)
FormKarmadhāraya: su-sampūrṇā (well-filled) with ratna; Strīliṅga, Nominative, Singular; agrees with camūḥ
catur-vidha-balāhaving fourfold forces
catur-vidha-balā:
Karta (कर्ता/qualifier)
TypeAdjective
Rootcatur (संख्या-प्रातिपदिक) + vidha (प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: caturvidhaṃ balaṃ yasyāḥ sā; Strīliṅga, Nominative, Singular; agrees with camūḥ
camūḥthe army
camūḥ:
Karta (कर्ता/subject of pratividhīyatām)
TypeNoun
Rootcamū (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Nominative (1st), Singular
rāghavasyaof Rāghava (Rama)
rāghavasya:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Genitive (6th), Singular
anu-yātrā-arthamfor accompanying (him) on the journey
anu-yātrā-artham:
Prayojana (प्रयोजन/purpose)
TypeNoun
Rootanu (उपसर्ग) + yātrā (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: anuyātrāyāḥ arthaḥ; Napumsaka, Accusative (2nd), Singular; purpose-accusative
kṣipramquickly
kṣipram:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkṣipra (प्रातिपदिक)
FormAdverbial accusative (क्रियाविशेषणरूपेण)
pratividhīyatāmlet (it) be arranged
pratividhīyatām:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati + vidhā (धातु)
FormImperative (लोट्), Ātmanepada, 3rd person, Singular; passive/impersonal sense 'let it be arranged'

O Sumantra! arrange immediately four divisions of the army, well-equipped with precious stones to escort Rama in his journey to (the forest).

S
Sumantra
R
Rāghava (Rāma)
A
Army (caturvidha-balā)

FAQs

Rajadharma includes ensuring the safety and orderly conduct of a prince’s journey. The king’s duty is logistical protection and preparedness, even amid personal distress.

An order is issued to arrange a fourfold army to accompany Rāma, reflecting immediate preparations connected to his departure.

Administrative responsibility and prompt execution of duty—swift, organized action in service of the realm and the royal household.