Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 32, Shloka 46

द्वात्रिंशस्सर्गः

Gifts to Suyajna and the Brahmins; Trijata’s Petition and Rama’s Charity

Devanagari script

द्विज स्सुहृद्भृत्यजनोऽथवा तदादरिद्रभिक्षाचरणश्च योऽभवत्।न तत्र कश्चिन्न बभूव तर्पितोयथार्हसम्मानन दान सम्भ्रमैः।।।।

Transliteration

dvijas suhṛd-bhṛtya-jano 'thavā tadā daridra-bhikṣā-caraṇaś ca yo 'bhavat |

na tatra kaścin na babhūva tarpito yathārha-sammānana-dāna-sambhramaiḥ ||

Translation

Bấy giờ, dù là các Bà-la-môn, bằng hữu, gia nhân tùy tùng, hay những người nghèo và các khất sĩ, nơi ấy không ai còn chưa được thỏa lòng; bởi mỗi người đều được đón tiếp với sự tôn kính xứng đáng và bố thí kịp thời, hợp phần.

Word by Word

• द्विजः: a brahmin
• द्विजः: कर्ता (enumerated subject)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सुहृद्भृत्यजनः: friends and servants/retainers
• सुहृद्भृत्यजनः: कर्ता (enumerated subject)
• Type: Noun
• Root: सुहृद् + भृत्य + जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समाहार-द्वन्द्व/इतरेतर-द्वन्द्व

• अथवा: or
• अथवा: सम्बन्ध/विकल्प (alternative)
• Type: Indeclinable
• Root: अथवा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)

• तदा: then
• तदा: कालाधिकरण (time)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• दरिद्रभिक्षाचरणः: a poor beggar
• दरिद्रभिक्षाचरणः: कर्ता (enumerated subject)
• Type: Noun
• Root: दरिद्र + भिक्षा + चरण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः

• च: and
• च: सम्बन्ध/समुच्चय (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• यः: who
• यः: कर्ता (relative subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

• अभवत्: was
• अभवत्: क्रिया (verb)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• न: not
• न: निषेध (negator)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• तत्र: there
• तत्र: देशाधिकरण (place)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय

• कश्चित्: anyone
• कश्चित्: कर्ता (subject)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम

• न: not
• न: निषेध (negator)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• बभूव: was
• बभूव: क्रिया (verb)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• तर्पितः: satisfied
• तर्पितः: कर्ता-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: √तृप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• यथार्हसम्माननदानसम्भ्रमैः: by fitting honors, gifts, and attentions
• यथार्हसम्माननदानसम्भ्रमैः: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: यथा + अर्ह + सम्मानन + दान + सम्भ्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; करण; बहुपद-तत्पुरुष-समास

Context

Thus there was none among those brahmins, attendants, poor people, and beggars, who was not satisfied with the honour (received) or with the charity.ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē dvātriṅśassargaḥ৷৷Thus ends the thirtysecond sarga of Ayodhyakanda of the holy Ramayana, the firstepic composed by sage Valmiki.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas (dvija)
• Friends (suhṛt)
• Attendants/servants (bhṛtya-jana)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma culminates in inclusive care: the righteous household/kingly ethos ensures that honor and charity reach every social group.

What is the narrative situation?

This verse (repeated in the provided input) functions as a closing summary: everyone present was satisfied through proper honor and gifts.

Which character virtue is emphasized?

Public-spirited generosity—giving that is both respectful (sammāna) and materially supportive (dāna).