Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 32, Shloka 28

द्वात्रिंशस्सर्गः

Gifts to Suyajna and the Brahmins; Trijata’s Petition and Rama’s Charity

Devanagari script

ततस्सपुरुषव्याघ्र स्तद्धनं सहलक्ष्मणः।।।।द्विजेभ्यो बालवृद्धेभ्यः कृपणेभ्योऽह्यदापयत्।

Transliteration

tataḥ sa puruṣavyāghras tad dhanaṃ saha-lakṣmaṇaḥ | dvijebhyo bāla-vṛddhebhyaḥ kṛpaṇebhyo hy adāpayat ||

Translation

Rồi bậc nhân trung hổ là Rāma, cùng với Lakṣmaṇa, truyền đem số của cải ấy phân phát—đặc biệt cho các bà-la-môn, cho trẻ nhỏ và người già, và cho những kẻ bần cùng khốn khó.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण/Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: tatas (अव्यय)
• Form: काल/क्रमवाचक अव्यय

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• पुरुषव्याघ्रः: best of men
• पुरुषव्याघ्रः: Karta (कर्ता/Subject-apposition)
• Type: Noun
• Root: puruṣa + vyāghra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ("पुरुषाणां व्याघ्रः")

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म/Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (धनम्)

• धनम्: wealth
• धनम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: dhana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सहलक्ष्मणः: together with Lakshmana
• सहलक्ष्मणः: Karta (कर्ता/Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: saha (अव्यय) + lakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; "with Lakshmana" (qualifies सः)

• द्विजेभ्यः: to brahmins
• द्विजेभ्यः: Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
• Type: Noun
• Root: dvija (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), बहुवचन

• बालवृद्धेभ्यः: to the young and the old
• बालवृद्धेभ्यः: Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
• Type: Noun
• Root: bāla + vṛddha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व ("बालाः च वृद्धाः")

• कृपणेभ्यः: to the poor
• कृपणेभ्यः: Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
• Type: Noun
• Root: kṛpaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), बहुवचन

• हि: indeed
• हि: Nipata (निपात/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: hi (अव्यय)
• Form: निपात (particle: emphasis)

• अदापयत्: had (it) distributed
• अदापयत्: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: dā (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), णिच्-प्रयोजक (Causative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; "caused to be given/distributed"

Context

Rama, best among men, got the entire wealth distributed among indigent brahmins, and young and old alike with the help of Lakshmana.

Characters & Entities

• Rāma
• Lakṣmaṇa
• dvija (brāhmaṇas)
• bāla (children/young)
• vṛddha (elderly)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is compassionate redistribution: giving priority to the vulnerable (poor, children, elderly) and to respected spiritual recipients (brāhmaṇas).

What is the narrative situation?

Rāma arranges the distribution of his assembled treasure before leaving, assisted by Lakṣmaṇa.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s generosity and detachment, and Lakṣmaṇa’s supportive service in righteous action.