Sarga 29

Verse 1

एतत्तु वचनं श्रुत्वा सीता रामस्य दुःखिता।प्रसक्ताश्रुमुखी मन्दमिदं वचनमब्रवीत्।।।।

Nghe lời Rāma, Sītā buồn khổ; nước mắt tuôn không dứt trên gương mặt, nàng khẽ khàng, yếu ớt thưa những lời này.

Verse 2

ये त्वया कीर्तिता दोषा वने वस्तव्यतां प्रति।गुणानित्येव तान्विद्धि तव स्नेहपुरस्कृतान्।।।।

Những gian khổ mà chàng đã kể về việc phải ở rừng—hãy biết chúng chính là công đức, nếu được gánh chịu với tình thương của chàng làm đầu.

Verse 3

मृगा स्सिंहा गजाश्चैव शार्दूला श्शरभास्तथा।पक्षिण स्सृमराश्चैव ये चान्ये वनचारिणः।।।।अदृष्टपूर्वरूपत्वात्सर्वे ते तव राघव।रूपं दृष्ट्वाऽपसर्पेयुर्भये सर्वे हि बिभ्यति।।।।

Nào nai, sư tử, voi, hổ và loài śarabha; nào chim muông, sṛmara cùng mọi sinh linh khác lang thang chốn rừng sâu—vì chưa từng thấy dung mạo của ngài, hỡi Rāghava, hễ vừa trông thấy liền lùi bước; bởi khi nỗi kinh sợ khởi lên, muôn loài đều run sợ.

Verse 4

मृगा स्सिंहा गजाश्चैव शार्दूला श्शरभास्तथा। पक्षिण स्सृमराश्चैव ये चान्ये वनचारिणः।।2.29.3।।अदृष्टपूर्वरूपत्वात्सर्वे ते तव राघव। रूपं दृष्ट्वाऽपसर्पेयुर्भये सर्वे हि बिभ्यति।।2.29.4।।

Nào nai, sư tử, voi, hổ và loài śarabha; nào chim muông, sṛmara cùng mọi sinh linh khác lang thang chốn rừng sâu—vì chưa từng thấy dung mạo của ngài, hỡi Rāghava, hễ vừa trông thấy liền lùi bước; bởi khi nỗi kinh sợ khởi lên, muôn loài đều run sợ.

Verse 5

त्वया च सह गन्तव्यं मया गुरुजनाज्ञया।त्वद्वियोगेन मे राम त्यक्तव्यमिह जीवितम्।।।।

Theo lời dạy của bậc trưởng thượng, thiếp phải cùng đi với chàng. Nếu phải lìa xa chàng, hỡi Rāma, thì ngay tại đây thiếp cũng đành bỏ mạng.

Verse 6

न हि मां त्वत्समीपस्थामपि शक्नोतिराघव।सुराणामीश्वर श्शक्रः प्रधर्षयितुमोजसा।।।।

Vì, hỡi Rāghava, khi thiếp ở gần bên chàng, thì ngay cả Śakra—chúa tể chư thiên—cũng không thể dùng sức mạnh mà làm hại thiếp.

Verse 7

पतिहीना तु या नारी न सा शक्ष्यति जीवितुम्।काममेवं विधं राम त्वया मम निदर्शितम्।।।।

Người nữ nếu không có chồng thì chẳng thể sống đúng nghĩa. Chính lẽ thật ấy, hỡi Rāma, chàng đã tỏ bày cho thiếp thấy rõ.

Verse 8

अथ चापि महाप्राज्ञ ब्राह्मणानां मया श्रुतम्।पुरा पितृगृहे सत्यं वस्तव्यं किल मे वने।।।।

Lại nữa, bậc đại trí, thiếp từng nghe các bà-la-môn ở nhà cha thuở trước nói lời chân thật như một điềm báo: rằng thiếp ắt phải cư ngụ nơi rừng vắng.

Verse 9

लक्षणिभ्यो द्विजातिभ्य श्शृत्वाऽहं वचनं पुरा।वनवासकृतोत्साहा नित्यमेव महाबल।।।।

Hỡi bậc đại lực, thuở xưa, sau khi nghe lời các bậc Bà-la-môn xem tướng, lòng ta từ đó luôn khởi chí nguyện kiên cố về đời sống nơi rừng thẳm.

Verse 10

आदेशो वनवासस्य प्राप्तव्य स्स मया किल।सा त्वया सह तत्राहं यास्यामि प्रिय नान्यथा।।।।

Hỡi người yêu dấu, chính thiếp cũng hẳn phải nhận mệnh lệnh sống nơi rừng ấy; và tại đó, cùng chàng, thiếp sẽ đi—không thể khác.

Verse 11

कृतादेशा भविष्यामि गमिष्यामि सह त्वया।कालश्चायं समुत्पन्न स्सत्यवाग्भवतु द्विजः।।।।

Thiếp sẽ vâng theo mệnh lệnh, sẽ cùng chàng lên đường. Giờ khắc này đã đến; nguyện cho vị Bà-la-môn đã tiên báo điều ấy được chứng thực là lời nói chân thật.

Verse 12

वनवासेऽभिजानामि दुःखानि बहुथा किल।प्राप्यन्ते नियतं वीर पुरुषैरकृतात्मभिः।।।।

Hỡi bậc anh hùng, thiếp biết rõ đời sống nơi rừng sâu có muôn vàn khổ nhọc; nhưng những khổ ấy chắc chắn giáng xuống những người chưa tự chế, chưa làm chủ tâm mình.

Verse 13

कन्यया च पितुर्गेहे वनवास श्शृतो मया।भिक्षिण्या स्साधुवृत्ताया मम मातुरिहाग्रतः।।।।

Thuở còn là thiếu nữ trong nhà phụ vương, thiếp đã nghe nói về việc ở rừng—do một nữ khất sĩ đức hạnh, sống theo hạnh Sa-môn, thuật lại trước mặt mẫu thân thiếp.

Verse 14

प्रसादितश्च वै पूर्वं त्वं मे बहुतिथं प्रभो।गमनं वनवासस्य काङ्क्षितं हि सह त्वया।।।।

Lạy Chúa tể, thuở trước Ngài đã vì thiếp mà ban ân thuận theo lời thỉnh cầu trong thời gian dài; bởi thiếp thật đã ước nguyện được cùng Ngài vào rừng sống đời lưu đày.

Verse 15

कृतक्षणाऽहं भद्रं ते गमनं प्रति राघव।वनवासस्य शूरस्य चर्या हि मम रोचते।।।।

Hỡi Rāghava, thiếp đã đếm từng ngày mong đến lúc lên đường—nguyện điều lành thuộc về chàng. Vì nếp sống nơi rừng của bậc dũng sĩ, thiếp thật lòng ưa thích được cùng chia sẻ.

Verse 16

शुद्धात्मन्प्रेमभावाध्दि भविष्यामि विकल्मषा।भर्तारमनुगच्छन्ती भर्ता हि मम दैवतम्।।।।

Hỡi người tâm hồn thanh tịnh, do tình yêu mà theo bước phu quân, thiếp sẽ không còn vết nhơ; vì đối với thiếp, phu quân chính là thần linh, là đấng thiêng liêng của đời mình.

Verse 17

प्रेत्यभावे हि कल्याण स्सङ्गमो मे सह त्वया।श्रुतिर्हि श्रूयते पुण्या ब्राह्मणानां यशस्विनाम्।।।।इहलोके च पितृभिर्या स्त्री यस्य महामते।अद्भिर्दत्ता स्वधर्मेण प्रेत्यभावेऽपि तस्य सा।।।।

Hỡi bậc thiện trí, sự kết duyên của thiếp với chàng là điềm lành ngay cả sau khi lìa đời. Bởi có lời Thánh giáo Veda thanh tịnh, do các Bà-la-môn lừng danh truyền tụng: người nữ mà cha mẹ gả trao theo đúng pháp, với lễ rưới nước, thì dẫu qua đời vẫn thuộc về chính người chồng ấy.

Verse 18

प्रेत्यभावे हि कल्याण स्सङ्गमो मे सह त्वया। श्रुतिर्हि श्रूयते पुण्या ब्राह्मणानां यशस्विनाम्।।2.29.17।।इहलोके च पितृभिर्या स्त्री यस्य महामते। अद्भिर्दत्ता स्वधर्मेण प्रेत्यभावेऽपि तस्य सा।।2.29.18।।

Và ngay trong đời này, hỡi bậc đại trí, người nữ mà cha mẹ gả trao cho một người—đúng theo phong tục và dharma, với lễ hiến nước—thì dẫu qua đời cũng vẫn thuộc về người ấy.

Verse 19

एवमस्मात्स्वकां नारीं सुवृत्तां हि पतिव्रताम्।नाभिरोचयसे नेतुं त्वं मां केनेह हेतुना।।।।

Vậy vì cớ gì chàng không thuận lòng đưa thiếp rời nơi này—thiếp là chính thê của chàng, nết hạnh đoan trang, một lòng giữ đạo pativrata? Nay còn có lý do nào nữa chăng?

Verse 20

भक्तां पतिव्रतां दीनां मां समां सुखदुःखयोः।नेतुमर्हसि काकुत्स्थ समान सुखदुःखिनीम्।।।।

Ôi Kākutstha, xin chàng hãy đưa thiếp đi—kẻ một lòng quy kính, giữ trọn đạo phu thê, đang khổ sầu—thiếp vẫn đồng hành cùng chàng trong vui cũng như trong khổ, cùng chia sẻ phúc lành và hoạn nạn.

Verse 21

ययदि मां दुःखितामेवं वनं नेतुं न चेच्छसि।विषमग्निं जलं वाऽहमास्थास्ये मृत्युकारणात्।।।।

Nếu chàng không muốn đưa thiếp—kẻ khổ sầu như thế—vào rừng sâu, thì thiếp sẽ tìm đến thuốc độc, hoặc lửa, hoặc nước, lấy cái chết làm lối thoát.

Verse 22

एवं बहुविधं तं सा याचते गमनं प्रति।नानुमेने महाबाहुस्तां नेतुं विजनं वनम्।।।।

Nàng đã dùng muôn cách khẩn cầu về việc cùng đi; nhưng bậc đại lực, tay hùng mạnh ấy vẫn không thuận đưa nàng vào khu rừng hoang vắng.

Verse 23

एवमुक्ता तु सा चिन्तां मैथिली समुपागता।स्नापयन्तीव गामुष्णैरश्रुभिर्नयनच्युतैः।।।।

Bị nói như thế, nàng Maithilī chìm vào ưu sầu, như thể đang tắm gội mặt đất bằng những giọt lệ ấm nóng tuôn từ đôi mắt.

Verse 24

चिन्तयन्तीं तथा तां तु निवर्तयितुमात्मवान्।ताम्रोष्ठीं स तदा सीतां काकुत्स्थो बह्वसान्त्वयत्।।।।

Thấy nàng vẫn ưu tư như vậy, bậc tự chủ Kākutstha khi ấy đã dùng nhiều lời an ủi Sītā—nàng môi đỏ như đồng—mong khiến nàng thôi ý định ấy.