Shloka 12
लक्ष्मणोपदेशः
Lakshmana Consoles Rama on Fate, Fortitude, and Right Action
शक्रादिष्वपि देवेषु वर्तमानौ नयानयौ।श्रूयेते नरशार्दूल न त्वं शोचितुमर्हसि।।3.66.12।।
śakrādiṣv api deveṣu vartamānau nayānayau |
śrūyete naraśārdūla na tvaṃ śocitum arhasi || 3.66.12 ||
Hỡi bậc hổ trong loài người, người ta vẫn nghe rằng ngay giữa chư thiên—Đế Thích và các vị khác—cũng có khi vận hành chánh đạo và cả điều trái nghịch. Đã có sự biến động như thế ngay nơi ấy, thì ngài không nên chìm trong than khóc.
It is I heard that Indra and other deities are also governed by the principle of justice. Therefore, you should not bewail, O tiger among men.
FAQs
Dharma requires self-mastery amid moral complexity: the world contains both naya and anaya; one must not surrender to grief but act with steadiness.
Lakshmana challenges Rama’s lamentation by noting that even divine realms are not free from reversals, implying Rama must rise to action.
Rama’s expected kingship-virtue: composure and readiness to respond wisely rather than emotionally.