Shloka 31

खरसेनासङ्ग्रामः

The Battle with Khara’s Host at the Hermitage

Devanagari script

निवृत्तास्तु पुनस्सर्वे दूषणाश्रयनिर्भयाः।राममेवाभ्यधावन्त सालतालशिलायुधाः।।।।

Transliteration

nivṛttās tu punas sarve dūṣaṇāśrayanirbhayāḥ | rāmam evābhyadhāvanta sālatālaśilāyudhāḥ ||

Translation

Bấy giờ tất cả bọn chúng lại quay trở lại, nương tựa Dūṣaṇa nên hết sợ hãi, liền xông thẳng vào Rāma, tay cầm cây sāla, cây tāla và đá làm vũ khí.

Word by Word

• निवृत्ताः: returned
• निवृत्ताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: नि-वृत् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) ‘returned/turned back’; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha-dyotaka (सम्बन्धद्योतक)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; विरोध/अन्वयार्थक (particle: ‘but/indeed’)

• पुनः: again
• पुनः: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘all (of them)’

• दूषणाश्रयनिर्भयाः: fearless under Dūṣaṇa’s protection
• दूषणाश्रयनिर्भयाः: Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दूषण (प्रातिपदिक) + आश्रय (प्रातिपदिक) + निर्भय (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुष): दूषण-आश्रय-निर्भय = ‘दूषणस्य आश्रयः येषां ते’ (sense: protected by Dūṣaṇa, hence fearless); पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्

• रामम्: Rāma
• रामम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• एव: indeed/only
• एव: Avadhāraṇa (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधारणार्थक (emphatic particle)

• अभ्यधावन्त: ran towards
• अभ्यधावन्त: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि-धाव् (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; ‘ran towards’

• सालतालशिलायुधाः: (they) whose weapons were sāla, tāla (palms), and stones
• सालतालशिलायुधाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: साल (प्रातिपदिक) + ताल (प्रातिपदिक) + शिला (प्रातिपदिक) + आयुध (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुष): साल-ताल-शिला-आयुध = ‘सालतालेन शिलया च आयुधानि येषां ते’; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्

Context

Under Dusana's protection, all of them felt relieved from fear and, carrying sal and palm trees and stones as weapons, advanced towards Rama again.

Characters & Entities

• Dūṣaṇa
• Rāma
• sāla (tree)
• tāla (palm tree)
• śilā (stones)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

False courage can arise from unjust backing; dharma distinguishes inner moral bravery from mere confidence borrowed from a powerful patron.

What is the narrative situation?

Encouraged by Dūṣaṇa, the rākṣasas re-engage and attack Rāma using uprooted trees and stones.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s unshaken composure is implied: the enemy needs external reassurance to face him again.