Shloka 13

Virādha-saṃvādaḥ — Encounter with Virādha in the Daṇḍakāraṇya

Aranya Kanda, Sarga 2

Devanagari script

इयं नारी वरारोहा मम भार्या भविष्यति।युवयोः पापयोश्चाहं पास्यामि रुधिरं मृधे।।।।

Transliteration

iyaṃ nārī varārohā mama bhāryā bhaviṣyati | yuvayoḥ pāpayoś cāhaṃ pāsyāmi rudhiraṃ mṛdhe ||

Translation

Người nữ dáng đẹp này sẽ trở thành thê tử của ta; còn trong chiến trận, ta sẽ uống máu của hai kẻ tội lỗi các ngươi.

Word by Word

• इयम्: this
• इयम्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (demonstrative)

• नारी: woman
• नारी: कर्ता (Subject of ‘भविष्यति’)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• वर-आरोहा: beautiful (fine-hipped)
• वर-आरोहा: विशेषण (Qualifier of ‘नारी’)
• Type: Adjective
• Root: वर (प्रातिपदिक) + आरोह (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; कर्मधारयः (वरः आरोहः यस्याः)

• मम: my
• मम: सम्बन्ध (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सर्वनाम

• भार्या: wife
• भार्या: समानााधिकरण/विधेय (Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• भविष्यति: will become
• भविष्यति: क्रिया (Main verb)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple future), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• युवयोः: of you two
• युवयोः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः, द्विवचनम्

• पापयोः: (you) sinners’
• पापयोः: विशेषण (Qualifier of ‘युवयोः’)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी, द्विवचनम्; विशेषणम् (genitive dual)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• अहम्: I
• अहम्: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचनम्

• पास्यामि: will drink
• पास्यामि: क्रिया (Main verb)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु, ‘to drink’)
• Form: लृट्-लकारः (Simple future), उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• रुधिरम्: blood
• रुधिरम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: रुधिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• मृधे: in battle
• मृधे: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location: in battle)
• Type: Noun
• Root: मृध्/मृधा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

Context

This woman of fine hips shall be my wife. You sinners! I shall drink the blood of both of you in the fight.

Characters & Entities

• Virādha
• Sītā (implied as 'this woman')
• Rāma
• Lakṣmaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse spotlights adharma: violation of marital sanctity and violent intent. Dharma demands protection of the innocent and defense of marital fidelity.

What is the narrative situation?

Virādha declares his intention to take Sītā and to kill the brothers, escalating the confrontation into an immediate crisis.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s protective duty (rakṣaṇa-dharma) is invoked by the threat against Sītā.