Previous Verse
Next Verse

Shloka 85

Slaying of Andhaka; Hymn to the Sun; Glory of Brahmins; Gayatri Nyasa and Pranayama

नमोस्तु शंभो भवनाशहेतो नमोस्तु ते देव वरप्रसीद । त्वं भू जलाग्नीरनभोर्कसोमयज्वाष्टमूर्तिर्भवभावनोलम्

namostu śaṃbho bhavanāśaheto namostu te deva varaprasīda | tvaṃ bhū jalāgnīranabhorkasomayajvāṣṭamūrtirbhavabhāvanolam

Kính lễ Śambhu, đấng là nguyên nhân của sự hoại diệt cõi hữu. Kính lễ Ngài, ôi Thiên Thần; xin đoái thương ban ân phúc. Ngài là đất, nước, lửa, gió, mặt trời, mặt trăng và người chủ tế; Ngài là Chúa tể bát hình, đấng sinh thành và nuôi dưỡng muôn loài.

नमःsalutation
नमः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/उपपद)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular; अव्ययीभाववत् प्रयोगः ‘नमः अस्तु’
अस्तुbe
अस्तु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — ‘let it be’
शम्भोO Śambhu
शम्भो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन — Vocative singular
भवनाशहेतोO cause of the destruction of existence
भवनाशहेतो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभव + नाश + हेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन — Vocative singular; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘भवस्य नाशस्य हेतुः’
नमःsalutation
नमः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/उपपद)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘salutation’
अस्तुbe
अस्तु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन — Genitive/Dative singular; अत्र चतुर्थी (सम्प्रदान) ‘to you’
देवO god
देव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन — Vocative singular
वरO excellent one
वर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन — Vocative singular; विशेषण (श्रेष्ठ)
प्रसीदbe gracious
प्रसीद:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + सद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन — 2nd sg
त्वम्you
त्वम्:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
भूःearth
भूः:
Pradhāna-nirdeśa (निर्देश/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular; ‘earth’ as one form
जलwater
जल:
Pradhāna-nirdeśa (निर्देश)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular (in list)
अग्निःfire
अग्निः:
Pradhāna-nirdeśa (निर्देश)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular (in list)
अनभःsky
अनभः:
Pradhāna-nirdeśa (निर्देश)
TypeNoun
Rootअनभस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular; ‘sky/space’
उर्कःsun
उर्कः:
Pradhāna-nirdeśa (निर्देश)
TypeNoun
Rootउर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular; वैदिक/काव्य-प्रयोगः ‘sun’
सोमmoon/Soma
सोम:
Pradhāna-nirdeśa (निर्देश)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
यज्वाsacrificer
यज्वा:
Pradhāna-nirdeśa (निर्देश)
TypeNoun
Rootयज् (धातु) + वुन्/वन् (प्रत्यय)
Formकृदन्त-प्रातिपदिक (यज्वन्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘sacrificer’
अष्टमूर्तिःthe eight-formed one
अष्टमूर्तिः:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootअष्ट + मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular; द्विगु-समास: ‘अष्टौ मूर्तयः यस्य’ (name of Śiva)
भवभावनO sustainer of existence
भवभावन:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभव + भावन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन — Vocative singular; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘भवस्य भावनः’ (producer/sustainer of existence)
उलम्(emphatic particle)
उलम्:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootउलम् (अव्यय/निपात)
Formनिपात-अव्यय; पाठभेद/दुर्लभ-प्रयोगः (समाप्त्यर्थ/उद्गार)

A devotee/praiser addressing Śiva (Śambhu) (exact narrative speaker not specified in the provided excerpt)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Sandhi Resolution Notes: नमोस्तु = नमः + अस्तु; त्रयः पदसमूहः: जलाग्नीरनभोर्कसोमयज्वा = जल + अग्निः + अनभः + उर्कः + सोम + यज्वा (समुच्चय-द्वन्द्ववत् सूची); अष्टमूर्तिर्भवभावनोलम् = अष्टमूर्तिः + भवभावन + उलम् (विसर्ग→र्)

S
Shiva (Śambhu)

FAQs

The verse identifies Śiva with eight cosmic manifestations: earth, water, fire, air, sun, moon, and the yajamāna (sacrificer), expressing his immanence in both nature and sacred ritual.

It uses direct salutations (namo ’stu) and a plea for grace (vara-prasīda), presenting devotion as humble praise and dependence on the deity’s compassion.

Seeing the divine as present in the elements and in righteous action (yajña) encourages reverence toward the world and supports a life of disciplined, sacred duty aligned with liberation from saṃsāra.