Previous Verse
Next Verse

Shloka 162

The Tārakāmaya War: Divine Mustering, Māyā Countermeasures, Aurva Fire, and Viṣṇu’s Slaying of Kālanemi

यज्ञशोभिषु देवेषु स्वर्गमार्गं दिशत्सु च । लोकपालेषु सर्वेषु दिक्षु संधानवर्तिषु

yajñaśobhiṣu deveṣu svargamārgaṃ diśatsu ca | lokapāleṣu sarveṣu dikṣu saṃdhānavartiṣu

Khi chư thiên, rực rỡ bởi vẻ huy hoàng của lễ tế yajña, chỉ bày con đường lên cõi trời, và khi tất cả các Lokapāla (hộ thần phương hướng) đứng canh tại các điểm giao của mười phương—

yajña-śobhiṣuamong (those) splendid with sacrifice
yajña-śobhiṣu:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootyajña + śobhin (प्रातिपदिक; समास)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Plural; tatpuruṣa: yajñena śobhinaḥ (shining/beautiful due to sacrifice)
deveṣuamong the gods
deveṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Plural
svarga-mārgaṃthe path to heaven
svarga-mārgaṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsvarga + mārga (प्रातिपदिक; समास)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; tatpuruṣa: svargasya mārgaḥ
diśatsuamong those who show/point out
diśatsu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdiśat (कृदन्त; √diś् धातु)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Plural; present active participle (शतृ) used substantively
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चय)
loka-pāleṣuamong the guardians of the worlds
loka-pāleṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka + pāla (प्रातिपदिक; समास)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Plural; tatpuruṣa: lokasya pālāḥ
sarveṣuamong all
sarveṣu:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Plural; adjective qualifying lokapāleṣu
dikṣuin the directions
dikṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative (7th/सप्तमी), Plural
saṃdhāna-vartiṣuengaged in maintaining cohesion/connection
saṃdhāna-vartiṣu:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃdhāna + vartin (प्रातिपदिक; समास)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Plural; tatpuruṣa: saṃdhāne vartinaḥ (engaged in joining/union)

Unspecified narrator (contextual narration within Sṛṣṭikhaṇḍa; explicit speaker not stated in this single pāda/verse fragment).

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: vira

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes: yajñaśobhiṣu = yajña-śobhiṣu. saṃdhānavartiṣu = saṃdhāna-vartiṣu.

D
Devas
L
Lokapālas
S
Svarga

FAQs

The verse depicts the Lokapālas as guardians positioned in the quarters (dik) and at their junctions, emphasizing an ordered, protected cosmic geography in which directions and their meeting-points are ritually and cosmically significant.

It presents the devas as “adorned by yajña” and as those who indicate the svarga-mārga, reflecting the Purāṇic idea that properly performed sacrifice supports cosmic order and is traditionally associated with attaining heavenly realms.

The imagery suggests that spiritual ascent is not random but aligned with ṛta/dharma—order, right action, and ritual discipline—symbolized by devas guiding the way and guardians maintaining the integrity of the cosmic directions.