Shloka 37

The Sin of Breaking Households: Citrā’s Past Karma and the Remedy of Hari’s Name and Meditation

Devanagari script

सा चित्रा मरणं प्राप्ता स्वकर्मवशमागता । शासिता धर्मराजेन महादंडैः सुदुःखदैः

Transliteration

sā citrā maraṇaṃ prāptā svakarmavaśamāgatā | śāsitā dharmarājena mahādaṃḍaiḥ suduḥkhadaiḥ

Translation

Nàng Citrā gặp cái chết, bị thúc bách bởi chính nghiệp của mình; và bị Dharmarāja trừng phạt bằng những đại hình phạt nghiêm khắc, gây khổ đau cùng cực.

Word by Word

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• चित्रा: Citrā
• चित्रा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चित्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम

• मरणम्: death
• मरणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• प्राप्ता: attained / met with
• प्राप्ता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having attained’

• स्वकर्मवशम्: the sway of her own karma
• स्वकर्मवशम्: Gati/Karma (Goal/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वकर्मवश (प्रातिपदिक; स्व + कर्म + वश)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘स्वकर्मणः वशः’ = under the control of one’s own deeds

• आगता: came (to)
• आगता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + क्त (कृदन्त) with उपसर्ग आ-
• Form: आ-गम् धातोः क्त-कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having come’

• शासिता: was punished
• शासिता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शास् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (passive sense), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘was punished/ruled’

• धर्मराजेन: by Dharmarāja (Yama)
• धर्मराजेन: Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: धर्मराज (प्रातिपदिक; धर्म + राज)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन

• महादण्डैः: with great punishments
• महादण्डैः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: महादण्ड (प्रातिपदिक; महा + दण्ड)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन

• सुदुःखदैः: very pain-giving
• सुदुःखदैः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: सुदुःखद (प्रातिपदिक; सु + दुःखद)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (to महादण्डैः)

Speaker

Narrator (contextual speaker not specified in the provided excerpt)

Verse Rasa

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: bhayanaka

Geographic Context

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: स्वकर्मवशमागता = स्वकर्मवशम् + आगता (म् + आ → मा).

Characters & Entities

• Citrā
• Dharmarāja (Yama)

FAQs

What is the central teaching of this verse?

It emphasizes karmic causality: one’s deeds lead to corresponding consequences, administered under the moral order represented by Dharmarāja (Yama).

Who is Dharmarāja in this context?

Dharmarāja is Yama, the lord of justice and the afterlife judge who dispenses results of actions according to dharma.

What ethical lesson does the verse convey?

Personal responsibility: suffering or punishment is portrayed as arising from one’s own actions (svakarma), urging mindful conduct aligned with dharma.