Home›Narada Purana›Uttara Bhaga›Adhyaya 9›Shloka 35
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 35

The Dialogue between Rukmāṅgada and Dharmāṅgada

Devanagari script

प्रयोक्तव्या च तत्त्वज्ञैः पुनरावृत्ति दुर्लभा । यदुपोष्यं हरिदिनं तदवश्यमिति स्थितिः ॥ ३५ ॥

Transliteration

prayoktavyā ca tattvajñaiḥ punarāvṛtti durlabhā | yadupoṣyaṃ haridinaṃ tadavaśyamiti sthitiḥ || 35 ||

Translation

Người biết chân lý phải thực hành điều ấy, vì cơ hội được làm người lần nữa thật khó gặp. Điều gì đã được quy định là phải trai giới trong ngày Hari thì nhất định phải giữ—đó là pháp tắc đã được xác lập.

Word by Word
प्रयोक्तव्याshould be practiced
प्रयोक्तव्या:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-युज् (धातु) → प्रयोक्तव्य (कृदन्त, तव्यत्)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘to be practiced/undertaken’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक (conjunction)
तत्त्वज्ञैःby the knowers of truth
तत्त्वज्ञैः:
Kartr-karana (कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (tattvaṃ jānanti = ‘knowers of truth’)
पुनरावृत्तिःreturn (rebirth)
पुनरावृत्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुनर् (अव्यय) + आवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—अव्ययीभाव (punar-āvṛttiḥ = ‘return again’)
दुर्लभाhard to obtain (rare)
दुर्लभा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifies ‘पुनरावृत्तिः’)
यत्that which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
उपोष्यम्to be fasted/observed (as fast)
उपोष्यम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootउप-वस् (धातु) → उपोष्य (कृदन्त, यत्/ण्यत् भाव)
Formgerundive (to be fasted/observed as a fast), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
हरिदिनम्Hari’s day
हरिदिनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहरिदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (हरेः दिनम्)
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; correlative pronoun
अवश्यम्certainly/necessarily
अवश्यम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअवश्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb; certainly/necessarily)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक (quotative particle)
स्थितिःthe established rule/position
स्थितिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker

Narada (instructional voice within the Uttara-Bhaga’s vrata/tirtha-dharma teaching flow)

Vrata Kalpa

Vrata: Hari-dina upavāsa (general; specific vrata name not given)

Verse Rasa

Primary Rasa: vira (discipline)

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities
H
Hari (Vishnu)

FAQs

It stresses urgency and discipline: a human chance is rare, so one should actually practice prescribed dharma—especially fasting dedicated to Hari—as a direct support for purification and devotion.

Bhakti here is made practical: honoring “Hari’s day” with upavāsa is presented as a mandatory devotional observance, turning reverence for Vishnu into a lived vrata rather than mere belief.

The verse points to ritual discipline (kalpa-oriented vrata practice): knowing which day is ‘Hari’s day’ and how to observe its fast belongs to applied dharma/ritual procedure rather than grammar or astrology explicitly.

←Previous Verse
Next Verse→