Shloka 18

The Description of Mandara (Mandaropavarṇanam) in the Mohinī Narrative

Devanagari script

तस्यां शिलायां राजेंद्र लिगं तिष्ठति कौलिशम् । दशहस्त प्रमाणं हि विस्तरादूर्द्ध्वसंख्यया ॥ १८ ॥

Transliteration

tasyāṃ śilāyāṃ rājeṃdra ligaṃ tiṣṭhati kauliśam | daśahasta pramāṇaṃ hi vistarādūrddhvasaṃkhyayā || 18 ||

Translation

Muôn tâu Đại vương, trên tảng đá ấy có Kauliśa Liṅga đứng sừng sững, dài mười gang tay, kích thước được tính theo bề ngang và chiều cao vươn lên.

Word by Word

• तस्याम्: in/on that
• तस्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; निर्देश (anaphoric) शिलायाम् इत्यर्थे

• शिलायाम्: on the rock
• शिलायाम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; अधिकरण (location)

• राजेन्द्र: O king of kings
• राजेन्द्र: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (षष्ठी-तत्पुरुषः/‘राज्ञाम् इन्द्रः’), पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• लिङ्गम्: the liṅga (emblem)
• लिङ्गम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; अत्र कर्तृ/कर्म-निर्णयः क्रियापदेन—‘तिष्ठति’ इति कर्ता

• तिष्ठति: stands, is situated
• तिष्ठति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present/लट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• कौलिशम्: of Kauliśa (pertaining to Kauliśa)
• कौलिशम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कौलिश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; विशेषणम् लिङ्गम् इत्यस्य

• दश-हस्त-प्रमाणम्: of ten-hands measure
• दश-हस्त-प्रमाणम्: Visheshana (विशेषण) / Pramana (परिमाण)
• Type: Noun
• Root: दश (संख्या-प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक) + प्रमाण (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगुसमास (संख्यापूर्वकः), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; परिमाणवाचकं (measure)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध) / Avadharana (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधान/हेतु-प्रदर्शक (indeed/for)

• विस्तरात्: in breadth/from the breadth
• विस्तरात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: विस्तर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th case), एकवचन; अपादान (from, in respect of breadth)

• ऊर्ध्व-संख्यया: by the upward measure (height-wise)
• ऊर्ध्व-संख्यया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: ऊर्ध्व (प्रातिपदिक) + संख्या (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (कर्मधारय/तत्पुरुषभावः: ‘ऊर्ध्वा संख्या’), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; करण/प्रकार (by/according to upward count i.e., height)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Shiva
• Kaulisha Linga

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights a specific tirtha-marker: a famed Śiva-liṅga (Kauliśa) established on a rock, whose extraordinary size underscores its sanctity and the site’s mahatmya.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By drawing attention to a tangible object of worship—the liṅga—this verse supports bhakti through darśana and reverent remembrance of the deity’s presence at a holy place.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects pramāṇa (measurement) used in ritual and temple contexts—practical standards (hasta-based units) applied to sacred icons, aligning with śilpa/ritual precision rather than a separate Vedanga lesson.