Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

Prabhāsa-kṣetra: Circuit of Tīrthas and Shrines Leading to Bhukti and Mokṣa

पर्णादित्यं नरो दृष्ट्वा नीरोगो भोगवान्भवेत् । ततो न्यंकुमतीं प्राप्य स्नात्वा तत्र विधानतः ॥ ४६ ॥

parṇādityaṃ naro dṛṣṭvā nīrogo bhogavānbhavet | tato nyaṃkumatīṃ prāpya snātvā tatra vidhānataḥ || 46 ||

Khi được chiêm bái Parṇāditya, người ấy trở nên vô bệnh và hưởng phúc lộc sung túc. Rồi đến Nyaṃkumatī và tắm tại đó đúng theo nghi thức đã định, sẽ được công đức như đã nói.

parṇādityamParṇāditya (a deity/place)
parṇādityam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparṇa + āditya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); proper name; tatpuruṣa (parṇa-āditya)
naraḥa man
naraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), ‘having seen’
nīrogaḥfree from disease
nīrogaḥ:
Kartṛ-sāmānādhikaraṇa (कर्तृसामानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootnīroga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; predicate adjective of ‘naraḥ’
bhogavānpossessing enjoyments/prosperous
bhogavān:
Kartṛ-sāmānādhikaraṇa (कर्तृसामानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootbhogavat (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; predicate adjective of ‘naraḥ’
bhavetwould become
bhavet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
FormOptative (विधिलिङ्), Parasmaipada, 3rd person, Singular
tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormIndeclinable adverb (अव्यय, अवस्थानिर्देशक)
nyaṃkumatīmNyaṃkumatī
nyaṃkumatīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnyaṃkumatī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular; proper name (tīrtha/river/place)
prāpyahaving reached
prāpya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootprāp (धातु; √āp with pra-)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्), ‘having reached/obtained’
snātvāhaving bathed
snātvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootsnā (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), ‘having bathed’
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormIndeclinable adverb (देशवाचक अव्यय)
vidhānataḥaccording to the prescribed procedure
vidhānataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvidhāna (प्रातिपदिक)
FormAblative used adverbially (पञ्चमी-अर्थे अव्ययवत्), ‘according to rule/ordinance’

Narada (teaching in a tirtha-mahatmya context)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti (devotion)

Secondary Rasa: shanta (peace)

P
Parṇāditya
N
Nyaṃkumatī
A
Aditya (Sun)

FAQs

It presents tīrtha-darśana (sacred sight) and tīrtha-snāna (ritual bathing) as purifying disciplines that yield both bodily well-being (ārogya) and worldly flourishing, when performed with vidhi (proper observance).

By emphasizing darśana—reverent “beholding” of a sacred manifestation (Parṇāditya)—the verse frames pilgrimage as an act of devotion where faith and correct practice become channels for grace and merit.

The phrase “vidhānataḥ” points to kalpa/prayoga-style ritual procedure: bathing at a tīrtha is not merely physical but done with prescribed rules (snāna-vidhi), mantras, and proper conduct.