Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

Prabhāsa-kṣetra: Circuit of Tīrthas and Shrines Leading to Bhukti and Mokṣa

नंदादित्यं ततः प्रार्च्य मुच्यते सर्वरोगतः । त्रितकूपं ततः प्राप्य स्नात्वा याति दिवं नरः ॥ ४४ ॥

naṃdādityaṃ tataḥ prārcya mucyate sarvarogataḥ | tritakūpaṃ tataḥ prāpya snātvā yāti divaṃ naraḥ || 44 ||

Rồi thành kính thờ phụng Nandāditya đúng pháp thì được giải thoát khỏi mọi bệnh tật. Sau đó, đến Tritakūpa và tắm gội tại đó, người ấy đạt đến cõi trời.

नंदादित्यम्Nandāditya
नंदादित्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootनंद-आदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः नंदः (नाम) + आदित्यः (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्राय: ‘Nanda-Āditya’ नाम देवता/स्थानम्)
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
प्रार्च्यhaving worshipped
प्रार्च्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया/Anterior action)
TypeVerb
Rootप्र+अर्च् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive) ‘having worshipped’
मुच्यतेis freed
मुच्यते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/आत्मनेपदी अर्थः ‘is released’
सर्वरोगतःfrom all diseases
सर्वरोगतः:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootसर्व-रोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक-प्रातिपदिक-आश्रय, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; समासः सर्वे रोगाः (कर्मधारय) → सर्वरोग-; पञ्चमी ‘from all disease(s)’
त्रितकूपम्Tritakūpa (well of Trita)
त्रितकूपम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootत्रित-कूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः त्रितस्य कूपः (षष्ठी-तत्पुरुष)
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया/Anterior action)
TypeVerb
Rootप्र+आप् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive) ‘having reached’
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया/Anterior action)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive) ‘having bathed’
यातिgoes
याति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
दिवम्to heaven
दिवम्:
Karma (कर्म/Object/Goal)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘to heaven’
नरःa man
नरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

N
Nandaditya
T
Tritakupa

FAQs

It presents tīrtha-sevā as a transformative discipline: worship at Nandāditya removes bodily afflictions, and bathing at Tritakūpa grants a meritorious post-death attainment (svarga).

Bhakti is expressed through prārcana (reverent worship) and śraddhā-filled observance at sacred places; the verse links devotion to tangible fruits—health (ārogya) and heavenly merit.

Kalpa (ritual procedure) is implied: proper worship (arcana) and prescribed bathing (snāna) at a designated tīrtha are treated as structured acts producing specific phala (results).