Shloka 28

Kāmākṣā-māhātmya (Glory of Kāmākṣā) with Siddhanātha Account

Devanagari script

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे बृहदुपाख्याने उत्तरभागे वसुमोहिनीसंवादे सिद्धनाथचरित्रयुक्तं कामाक्षामाहात्म्यं । नामैकोनसप्ततितमोऽध्यायः ॥ ६९ ॥

Transliteration

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe bṛhadupākhyāne uttarabhāge vasumohinīsaṃvāde siddhanāthacaritrayuktaṃ kāmākṣāmāhātmyaṃ | nāmaikonasaptatitamo'dhyāyaḥ || 69 ||

Translation

Như vậy kết thúc chương thứ sáu mươi chín, mang tên “Vinh quang của Kāmākṣā”, gồm cả truyện tích Siddhanātha, trong cuộc đối thoại giữa Vasu và Mohinī, thuộc phần Uttara của Đại truyện trong Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसमाप्तिसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)

• श्री-बृहन्नारदीय-पुराणे: in the Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa
• श्री-बृहन्नारदीय-पुराणे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + बृहत् (प्रातिपदिक) + नारदीय (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (विशेषण-विशेष्यसम्बन्धः)

• बृहत्-उपाख्याने: in the great narrative section
• बृहत्-उपाख्याने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: बृहत् (प्रातिपदिक) + उपाख्यान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (बृहत् उपाख्यानम्)

• उत्तर-भागे: in the latter part
• उत्तर-भागे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (दिशा/विशेषण-सम्बन्धः)

• वसु-मोहिनी-संवादे: in the dialogue of Vasu and Mohinī
• वसु-मोहिनी-संवादे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक) + मोहिनी (प्रातिपदिक) + संवाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः: वसोः मोहिन्याः संवादः)

• सिद्धनाथ-चरित्र-युक्तम्: connected with the story of Siddhanātha
• सिद्धनाथ-चरित्र-युक्तम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सिद्धनाथ (प्रातिपदिक) + चरित्र (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त; √युज् (धातु) क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्; तत्पुरुषः (सिद्धनाथस्य चरित्रेण युक्तम्)

• कामाक्षा-माहात्म्यम्: the greatness (māhātmya) of Kāmākṣā
• कामाक्षा-माहात्म्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कामाक्षा (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः: कामाक्षायाः माहात्म्यम्)

• नाम: named
• नाम: Sambandha (सम्बन्ध/नामनिर्देश)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; निपातः (designation marker)

• एकोन-सप्तति-तमः: sixty-ninth
• एकोन-सप्तति-तमः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकोन (प्रातिपदिक) + सप्तति (प्रातिपदिक) + तम (प्रातिपदिक/तद्धित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम्; तत्पुरुषः (एकोनसप्ततिः = 69)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

Speaker

Sūta (colophon/narratorial closure of the chapter)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Bṛhannāradīya Purāṇa
• Vasu
• Mohinī
• Siddhanātha
• Kāmākṣā

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

This is a colophon verse marking the completion of Adhyāya 69 and formally identifying the section as the Kāmākṣā-māhātmya with the Siddhanātha episode, situating the teaching within a recognized Purāṇic dialogue and sacred geography (tīrtha-mahātmya).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: by naming the chapter as Kāmākṣā-māhātmya, it frames the preceding content as devotional glorification (stuti/mahātmya) of the Goddess, a classic Purāṇic method for cultivating śraddhā and bhakti through sacred narrative.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga instruction is taught in this closing colophon; its practical function is textual organization (adhyāya identification, dialogue context), supporting accurate recitation, citation, and archival referencing.