Shloka 9

Kāmodākhyāna

Glory of the Kāmodā Sacred Place

Devanagari script

सा तत्र वर्तते नित्यं विष्णुसंयोगकाम्यया । भार्यात्वं भावतः प्राप्ता विष्णुध्यानपरायणा ॥ ९ ॥

Transliteration

sā tatra vartate nityaṃ viṣṇusaṃyogakāmyayā | bhāryātvaṃ bhāvataḥ prāptā viṣṇudhyānaparāyaṇā || 9 ||

Translation

Nàng ngự tại đó luôn luôn, khát vọng được hiệp nhất cùng đức Viṣṇu. Nhờ sức mạnh của lòng sùng kính nội tâm, nàng đạt địa vị người vợ, và trọn đời chuyên nhất thiền quán về Viṣṇu.

Word by Word

• सा: she
• सा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• वर्तते: remains/abides
• वर्तते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृत् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• नित्यं: always
• नित्यं: Kala/Prakarana (काल/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावेन क्रियाविशेषण (adverbial accusative)

• विष्णु-संयोग-काम्यया: by/with the desire for union with Vishnu
• विष्णु-संयोग-काम्यया: Karana/Hetu (करण/हेतु)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक) + संयोग (प्रातिपदिक) + काम्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; हेतौ/साधने (instrumental of cause/means)

• भार्यात्वं: the state of being a wife
• भार्यात्वं: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भार्यात्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• भावतः: truly/in essence
• भावतः: Hetu/Prakarana (हेतु/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: भावतस् (अव्यय/तद्धित-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; प्रकार/कारणवाचक (in essence/truly; as a matter of feeling)

• प्राप्ता: having attained
• प्राप्ता: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्त (past participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘has attained’

• विष्णु-ध्यान-परायणा: devoted to meditation on Vishnu
• विष्णु-ध्यान-परायणा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक) + ध्यान (प्रातिपदिक) + परायण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (qualifier of सा)

Speaker

Narada (narrating within the Uttara-Bhaga Tirtha-Mahatmya discourse)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that inner devotion (bhāva) and steady meditation (dhyāna) are spiritually efficacious—so powerful that they confer intimate proximity to Viṣṇu, described here as attaining “wifehood” in a devotional sense.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is shown as constant remembrance and single-minded Viṣṇu-dhyāna, driven by longing for divine union; the verse emphasizes heartfelt intent (bhāvataḥ) over mere external identity.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga technique is taught in this line; the practical takeaway is the sādhana of dhyāna—cultivating continuous Viṣṇu-smaraṇa as a lived discipline.