Shloka 11

Kāmodākhyāna

Glory of the Kāmodā Sacred Place

Devanagari script

स देवैर्वासुरैर्देवि मुनिभिर्मानवैस्तथा । अलक्ष्यदेहो विश्वात्मा वर्तते ध्यानगोचरः ॥ ११ ॥

Transliteration

sa devairvāsurairdevi munibhirmānavaistathā | alakṣyadeho viśvātmā vartate dhyānagocaraḥ || 11 ||

Translation

Ôi Nữ Thần, Ngài hiện hữu giữa chư thiên và loài a-tu-la, giữa các bậc hiền triết và cả loài người. Tuy thân Ngài vượt ngoài thấy biết, Ngài là Linh Hồn của vũ trụ và có thể được tiếp cận trong cảnh giới thiền định.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• देवैः: by the gods
• देवैः: Karana/Agent-in-passive (करण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• असुरैः: by the asuras
• असुरैः: Karana/Agent-in-passive (करण)
• Type: Noun
• Root: असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/संबोधन), एकवचन

• मुनिभिः: by sages
• मुनिभिः: Karana/Agent-in-passive (करण)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• मानवैः: by humans
• मानवैः: Karana/Agent-in-passive (करण)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• तथा: and likewise
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक (also/likewise)

• अलक्ष्य-देहः: whose body is imperceptible
• अलक्ष्य-देहः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अलक्ष्य (प्रातिपदिक) + देह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of सः/विष्णुः)

• विश्व-आत्मा: the soul of the universe
• विश्व-आत्मा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विश्व (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष्यरूपेण (appositional noun)

• वर्तते: abides
• वर्तते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृत् (धातु)
• Form: लट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• ध्यान-गोचरः: accessible to meditation
• ध्यान-गोचरः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ध्यान (प्रातिपदिक) + गोचर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

Speaker

Narada (contextual attribution; verse addressed to 'Devi')

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Viśvātmā (Supreme Self, commonly identified with Vishnu)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that the Supreme is all-pervading across every class of beings, yet remains beyond sensory perception; realization comes through inner contemplation (dhyāna) rather than outward sight.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By describing the Lord as imperceptible but reachable through meditation, it points bhakti inward—devotion matures into steady remembrance and contemplative absorption where the devotee encounters the Viśvātmā.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse emphasizes dhyāna-yoga as a practical discipline (an applied spiritual method rather than a technical Vedanga); it implies mastery of mental focus and recitation-based contemplation often supported by Śikṣā (correct chanting) in devotional practice.