Shloka 32

Kāśī-māhātmya: Avimukta Gaṅgā and the Pañcanada Tīrtha

Devanagari script

अभिषेकः पांचनदो यथानन्यो वरप्रदः । शतं समास्तपस्तप्त्वा कृते यत्प्राप्यते फलम् ॥ ३२ ॥

Transliteration

abhiṣekaḥ pāṃcanado yathānanyo varapradaḥ | śataṃ samāstapastaptvā kṛte yatprāpyate phalam || 32 ||

Translation

Nghi lễ tắm thánh (abhiṣeka) tại Pañcanadā là vô song và ban phúc lành. Quả báo mà thời Kṛta phải tu khổ hạnh trăm năm mới đạt được, thì nơi đây nhờ nghi lễ ấy mà liền được thành tựu.

Word by Word

• अभिषेकः: ablution
• अभिषेकः: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: अभिषेक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• पाञ्चनदः: of Pañcanada (five-river region)
• पाञ्चनदः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाञ्चनद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषण (adjective) qualifying अभिषेकः

• यथा: as/just as
• यथा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (comparative/ manner)

• अनन्यः: unmatched/without equal
• अनन्यः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषण

• वरप्रदः: granting boons
• वरप्रदः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वर + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषण

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma (कर्म/object of implied duration)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; here as measure 'a hundred' (of years)

• समाः: years
• समाः: Karma (कर्म; duration complement)
• Type: Noun
• Root: सम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया बहुवचन; 'years'

• तपः: austerity
• तपः: Karma (कर्म/object)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; object of तप्त्वा

• तप्त्वा: having practiced
• तप्त्वा: Kriya (क्रिया; prior action)
• Type: Verb
• Root: तप् (धातु) → तप्त्वा (कृदन्त, त्वा)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); 'having performed (austerity)'

• कृते: in the Kṛta age
• कृते: Adhikarana (अधिकरण/locative)
• Type: Noun
• Root: कृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; 'in Kṛta (yuga)'

• यत्: which
• यत्: Sambandha (सम्बन्ध/relative)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; relative pronoun referring to फलम्

• प्राप्यते: is obtained
• प्राप्यते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान); कर्मणि प्रयोग (passive); प्रथमपुरुष एकवचन

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karta (कर्ता; passive subject)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; subject of passive प्राप्यते

Speaker

Narada (teaching in a Tirtha-Mahatmya context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Pañcanada
• Kṛta Yuga

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It elevates Pañcanada abhiṣeka as a uniquely powerful tirtha-practice, capable of granting boons and producing immense merit comparable to long-term austerities.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By praising a sacred, faith-driven act (tirtha abhiṣeka), it points to accessible devotional practice where sincere ritual worship and purity can yield results otherwise requiring severe tapas.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual procedure (kalpa-oriented practice) is implied: abhiṣeka/snana at a tirtha as a formal act of dharma, with results described through yuga-based merit calculus common in Purāṇic ritual instruction.