Shloka 24

Kāśī-māhātmya: Avimukta Gaṅgā and the Pañcanada Tīrtha

Devanagari script

काश्यां पञ्चनदं प्राप्य येन मुच्यामहे वयम् । तत्र पञ्चनदे तीर्थे यत्किंचिद्दीयते वसु ॥ २४ ॥

Transliteration

kāśyāṃ pañcanadaṃ prāpya yena mucyāmahe vayam | tatra pañcanade tīrthe yatkiṃciddīyate vasu || 24 ||

Translation

Đến được Pañcanada tại Kāśī—nhờ đó chúng ta được giải thoát—thì bất cứ của cải nào, dù chỉ chút ít, được bố thí tại tīrtha Pañcanada ấy đều trở nên linh nghiệm về mặt công đức.

Word by Word

• काश्याम्: in Kāśī
• काश्याम्: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचनम्

• पञ्चनदम्: Pañcanada
• पञ्चनदम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: पञ्चनद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचनम्

• प्राप्य: having reached
• प्राप्य: पूर्वकालक्रिया (Prior action)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यबन्त-अव्ययम् (gerund), 'having reached/obtained'

• येन: by which/whereby
• येन: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, तृतीया (3rd), एकवचनम्; सम्बन्धे (relative: 'by which/whereby')

• मुच्यामहे: we are liberated
• मुच्यामहे: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुषः (1st), बहुवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि/मध्यस्थ-भावे (passive/reflexive sense: 'we are freed')

• वयम्: we
• वयम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), बहुवचनम्; सर्वनाम

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक-अव्ययम् (there)

• पञ्चनदे: at Pañcanada
• पञ्चनदे: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Noun
• Root: पञ्चनद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचनम्

• तीर्थे: at the sacred ford
• तीर्थे: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचनम्

• यत्: whatever
• यत्: कर्म (Karma/Object, relative)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; सम्बन्धे (relative: 'whatever')

• किंचित्: anything
• किंचित्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (निपात)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; अनिश्चितवाचक (something/anything)

• दीयते: is given
• दीयते: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि प्रयोगः (passive: 'is given')

• वसु: wealth/valuable gift
• वसु: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; 'यत्किंचित्' इत्यस्य विशेष्यरूपेण

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in the Uttara-bhaga tirtha-mahatmya dialogue)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Kashi (Varanasi)
• Pañcanada Tirtha

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It declares Pañcanada in Kāśī as a liberation-linked tirtha and emphasizes that even small acts of charity performed there gain exceptional spiritual potency.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By praising sacred space (Kāśī) and the act of giving at a tirtha, it supports bhakti-oriented dharma: humble offerings made with faith at holy sites become meaningful aids toward release.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights ritual practice (kalpa-oriented tirtha-dharma): the rule that place (tīrtha), intention, and donation (dāna) together determine the religious efficacy of an act.