Shloka 40

The Greatness of Kāśī (Avimukta): Pilgrimage Calendar, Yātrā-Dharma, and the Network of Śiva-Liṅgas

Devanagari script

तत्र सिद्धिं परां प्राप्तो देवाचार्यो बृहस्पतिः । ॐकारं तत्र विज्ञेयं ब्रह्मणः पदमव्ययम् ॥ ४० ॥

Transliteration

tatra siddhiṃ parāṃ prāpto devācāryo bṛhaspatiḥ | oṃkāraṃ tatra vijñeyaṃ brahmaṇaḥ padamavyayam || 40 ||

Translation

Tại đó, Bṛhaspati—vị đạo sư của chư thiên—đã đạt thành tựu tối thượng. Tại đó, âm tiết Ôṃ cần được hiểu là cảnh giới bất hoại của Brahman.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• सिद्धिम्: attainment/perfection
• सिद्धिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• पराम्: supreme
• पराम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (सिद्धिम्)

• प्राप्तः: having attained
• प्राप्तः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle in sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—'having attained'

• देव-आचार्यः: teacher of the gods
• देव-आचार्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + आचार्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् आचार्यः)

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• ॐकारम्: Oṃkāra
• ॐकारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ॐकार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• तत्र: there/in that context
• तत्र: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• विज्ञेयम्: is to be understood
• विज्ञेयम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-ज्ञा (धातु)
• Form: तव्यत्/य-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; विध्यर्थः—'is to be known'

• ब्रह्मणः: of Brahman/of Brahmā
• ब्रह्मणः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• पदम्: state/abode/word
• पदम्: Samanaadhikarana/Predicate (विशेष्य-विशेषणभाव)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• अव्ययम्: imperishable
• अव्ययम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अव्यय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम् (पदम्)

Speaker

Narada (narratorial voice within the Purana tradition; exact dialogue speaker not explicit in this single verse)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Brihaspati
• Om (Pranava)
• Brahman

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It identifies Oṃ (Praṇava) as the imperishable “pada” (supreme state/abode) of Brahman and presents Bṛhaspati’s attainment as a model of highest spiritual success linked to that realization.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While phrased in jñāna language (Brahman, imperishable abode), it supports bhakti-practice by centering sacred sound (Oṃ) as a contemplative focus; in Purāṇic devotion, Oṃ commonly frames mantra-japa and worship, aligning devotion with realization.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Mantra-prayoga and śikṣā (phonetics) are implied: correct understanding and recitation of Praṇava (Oṃkāra) is treated as foundational for spiritual discipline and higher realization.